grecfacilegrecfacile
Γραμματική

Γραμματική των νέων ελληνικών

Καθαρές σημειώσεις, ανά επίπεδο, για τη γραμματική των νέων ελληνικών.

110 καρτέλες

Α1Α α

Το ελληνικό αλφάβητο

Τα 24 γράμματα, τα ονόματά τους, η προφορά και οι συνηθισμένοι δίφθογγοι.

⏱ 15 λεπτά · {n} ασκήσεις · 5 ασκήσεις
Α1ο / η / το

Άρθρα και γένη

Τρία γένη. Το οριστικό άρθρο ο / η / το δείχνει το γένος κάθε ουσιαστικού, στον ενικό και στον πληθυντικό.

⏱ 15 λεπτά · {n} ασκήσεις · 4 ασκήσεις
Α1γράφω

Ο ενεστώτας των ρημάτων

Οι καταλήξεις του ενεστώτα, τα πιο χρήσιμα ρήματα και γιατί το είμαι δεν ακολουθεί κανόνα.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 3 ασκήσεις
Α1ά έ ή

Ο τόνος και οι συλλαβές

Κάθε ελληνική λέξη με δύο ή περισσότερες συλλαβές παίρνει τόνο. Ο τόνος αλλάζει τη σημασία.

⏱ 10 λεπτά · {n} ασκήσεις · 3 ασκήσεις
Α1τον / την / το

Ονομαστική και αιτιατική

Υποκείμενο ή αντικείμενο; Το δείχνουν το άρθρο και η κατάληξη. Ο βασικός κανόνας: το αρσενικό χάνει το -ς.

⏱ 14 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Α1είμαι

Είμαι και έχω

Τα δύο πιο συχνά ρήματα των ελληνικών — ανώμαλα και απαραίτητα από την πρώτη πρόταση.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Α1-ια

Ο πληθυντικός των ουσιαστικών

Λίγες καταλήξεις καλύπτουν σχεδόν τα πάντα: -οι, -ες, -α, -ια, -ματα — και το άρθρο αλλάζει μαζί τους.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Α11 2 3

Τα αριθμητικά

Μέτρημα από το 0 ως το 1000, συμφωνία ένας/μία/ένα και τρεις/τρία, ώρα και τιμές.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Α1δεν ;

Άρνηση και ερώτηση

Το δεν πριν από το ρήμα, το ερωτηματικό (;), και οι ερωτηματικές λέξεις σε π-.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Α1θα να ας

Τα μόρια: θα, να, ας, μη

Τέσσερα μόρια οδηγούν το ρήμα: θα, να, ας, μη.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 3 ασκήσεις
Α1ο Νίκος

Κύρια ονόματα: ο Νίκος, η Ελλάδα

Στα ελληνικά, τα ονόματα, οι χώρες και οι πόλεις παίρνουν άρθρο: Η Μαρία μένει στην Ελλάδα.

⏱ 9 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Α1στο

Από και σε: στο σπίτι, από την Ελβετία

Οι δύο προθέσεις που κουβαλούν όλη τη μέρα: Είμαι από τη Γενεύη, πάω στο σχολείο — και το περίφημο στο = σε + το.

⏱ 9 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Α1μου

Κτητικά: το βιβλίο μου

Το «δικό μου» σε μία συλλαβή ΜΕΤΑ το ουσιαστικό: το σπίτι μου, η μαμά σου, ο φίλος της.

⏱ 9 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Α1-ος -η -ο

Επίθετα: καλός -ή -ό, ωραίος -α -ο

Ένα επίθετο, τρεις μορφές — και το ερώτημα του ενός ευρώ: θηλυκό σε -η ή σε -α; Η απάντηση χωράει σε ένα γράμμα.

⏱ 9 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Α1τη Δευτέρα

Μέρες, ώρες, ελεύθερος χρόνος: τη Δευτέρα το πρωί

«Τη Δευτέρα παίζω ποδόσφαιρο»: χωρίς πρόθεση — η αιτιατική αρκεί.

⏱ 9 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Α1πιο

Επιρρήματα και σύγκριση: καλά, πιο καλά

Πού, πότε, πώς — και η μαγική λέξη πιο που συγκρίνει τα πάντα: πιο γρήγορα, πιο ωραία, πιο καλός από…

⏱ 9 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Α1αυτό το

Δεικτικές αντωνυμίες: αυτός, εκείνος

Αυτό κι εκείνο — και η παγίδα Νο 1: λέμε αυτό ΤΟ βιβλίο, με υποχρεωτικό άρθρο.

⏱ 10 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Α1με / εμένα

Προσωπικές αντωνυμίες: με, σε, τον — και εμένα

Σε βλέπω! Δύο σειρές αντωνυμιών: οι αδύνατοι τύποι πριν από το ρήμα (με, σε), οι δυνατοί για έμφαση (εμένα, εσένα).

⏱ 10 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Α1πόσο;

Πόσος και πολύς: ερώτηση και απάντηση

Πόση ζάχαρη; Πολλή! Το ζευγάρι ερώτησης-απάντησης της ποσότητας — πάντα σε συμφωνία με το ουσιαστικό.

⏱ 9 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Α1δικό μου!

Ποιανού είναι; — Δικό μου!

Η ερώτηση της κτήσης και η δυνατή της απάντηση: Ποιανού είναι αυτό το κινητό; — Δικό μου!

⏱ 9 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Α1πήγα → θα πάω

Χθες και αύριο: πήγα — θα πάω

Πρώτη γνωριμία με το χθες και το αύριο: τα δέκα ρήματα του χθες (πήγα, είδα, έφαγα) — και το θα που τα στέλνει στο αύριο.

⏱ 10 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Α1λέει ότι…

Λέει ότι… ρωτάει αν…: ο πρώτος πλάγιος λόγος

Μεταφέρουμε τα λόγια των άλλων: Η Μαρία λέει ότι είναι κουρασμένη. Ρωτάει αν έρχεσαι. Οι πρώτες σου σύνθετες προτάσεις.

⏱ 9 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Α2έγραψα

Αόριστος

Ο χρόνος της αφήγησης: πράξη περασμένη και τελειωμένη. Χθες έγραψα ένα γράμμα.

⏱ 16 λεπτά · {n} ασκήσεις · 3 ασκήσεις
Α2γράψε!

Η προστακτική

Προσταγή και συμβουλή: προστακτική ενεστώτα και αορίστου (γράφε / γράψε), πληθυντικός ευγένειας και άρνηση με «μην».

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Α2καλός -ή -ό

Τα επίθετα και η συμφωνία

Τα επίθετα σε -ος / -η / -ο συμφωνούν με το ουσιαστικό σε γένος, αριθμό και πτώση· η κλίση του «καλός» και το ανώμαλο «πολύς».

⏱ 14 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Α2καλά

Επιρρήματα

Πώς λέμε καλά, γρήγορα, συχνά: επιρρήματα σε -α, οι τύποι σε -ως, και τα μικρά τοπικά και χρονικά.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Α2μιλάω

Β΄ συζυγία: μιλάω, μπορώ

Τα ρήματα που τονίζονται στη λήγουσα έχουν δικές τους καταλήξεις — σε δύο ομάδες: μιλάω, μιλάς… και μπορώ, μπορείς…

⏱ 14 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Α2έγραφα

Παρατατικός

Ο χρόνος της συνήθειας και του σκηνικού: κάθε μέρα έγραφα. Δίδυμος του αορίστου, με αντίθετη οπτική.

⏱ 14 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Α2μου

Κτητικές αντωνυμίες

«Το βιβλίο μου»: η κτητική ακολουθεί το ουσιαστικό, το άρθρο μένει μπροστά.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Α2του / της

Η γενική πτώση

Η πτώση της κτήσης: το σπίτι του Νίκου. Οι τύποι του ενικού στα τρία γένη και οι καθημερινές χρήσεις.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Α2σε με από

Οι προθέσεις

σε, με, από, για, μέχρι, χωρίς: μικρές, παντού, πάντα με αιτιατική.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Α2πιο

Παραθετικά επιθέτων

Πιο ψηλός, ο πιο ψηλός, ψηλότατος — και η σύγκριση με το από.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Α2και

Σύνδεσμοι: και, αλλά, ή, γιατί

Από τις φράσεις των δύο λέξεων στις αληθινές προτάσεις: οι σύνδεσμοι που κάνουν τα ελληνικά να ρέουν.

⏱ 10 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β1να γράψω

Η υποτακτική με «να»

Επιθυμία, σκοπός ή υποχρέωση με να + ρήμα· θέλω να, πρέπει να, μπορώ να.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 4 ασκήσεις
Β1-ων

Οι πτώσεις των ονομάτων

Τέσσερις πτώσεις, δύο αριθμοί: πλήρη παραδείγματα, η γενική πληθυντικού σε -ων που μετακινεί τον τόνο, και η κλητική.

⏱ 16 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Β1θα γράψω

Ο μέλλοντας

Ο μέλλοντας με το «θα»: εξακολουθητικός (θα γράφω) και συνοπτικός (θα γράψω), και οι ανώμαλοι τύποι θα πάω, θα δω, θα πω.

⏱ 14 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β1με / μου

Οι προσωπικές αντωνυμίες

Δυνατοί και αδύνατοι τύποι (εμένα / με, μου), θέση των αδύνατων τύπων πριν από το ρήμα (μου το έδωσε) και μετά την προστακτική (δώσε μού το).

⏱ 15 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β1-ομαι

Ενεργητική και παθητική φωνή

πλένω → πλένομαι: οι καταλήξεις σε -ομαι, ο αόριστος σε -θηκα, και τα ρήματα που υπάρχουν μόνο στην παθητική.

⏱ 16 λεπτά · {n} ασκήσεις · 3 ασκήσεις
Β1έχω γράψει

Παρακείμενος και υπερσυντέλικος

«Έχω ήδη γράψει»: έχω + άκλιτος τύπος. Το παρελθόν που μετράει για το παρόν — και ο υπερσυντέλικος.

⏱ 14 λεπτά · {n} ασκήσεις · 3 ασκήσεις
Β1που

Αναφορικές αντωνυμίες

Μία λέξη — το που — κάνει το 90 % της δουλειάς. Τα υπόλοιπα: ο οποίος για ακρίβεια, ό,τι και όποιος.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Β1κάτι

Αόριστες αντωνυμίες

Κάποιος, κάτι, κανείς, τίποτα — και η διπλή ζωή του κανείς: «ούτε ένας» με το δεν, «κάποιος» στην ερώτηση.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Β1αν

Υποθετικοί λόγοι: το πραγματικό

Αν + πιθανή υπόθεση: Αν βρέξει, θα μείνουμε σπίτι.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Β1γράφω/γράψω

Ποιόν ενέργειας: θα γράφω ή θα γράψω;

Η πιο ελληνική επιλογή της γραμματικής: δύο θέματα, και μετά το θα ή το να διαλέγεις — διάρκεια ή στιγμή.

⏱ 15 λεπτά · {n} ασκήσεις · 3 ασκήσεις
Β1·

Η στίξη

Το ερωτηματικό που μοιάζει με semicolon και η άνω τελεία που κάνει τη δουλειά του: η στίξη έχει τους δικούς της κανόνες.

⏱ 11 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β1σ’

Έκθλιψη και αποκοπή: σ’ αγαπώ, θα ’ρθω

Γιατί τα τραγούδια λένε σ’ αγαπώ και θα ’ρθω — και γιατί το «τον πατέρα» ακούγεται [τομπατέρα]: οι εκθλίψεις και οι συμπροφορές του προφορικού λόγου.

⏱ 11 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β11/3

Αριθμητικά ΙΙ: ημερομηνίες, κλάσματα, πολλαπλάσια

στις τρεις Μαΐου, το ένα τρίτο, διπλάσιος: οι αριθμοί της ενήλικης ζωής — ραντεβού, συνταγές, ποσοστά.

⏱ 11 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β1-δες

Ισοσύλλαβα και ανισοσύλλαβα: ο παππούς, οι παππούδες

Μερικά ουσιαστικά κερδίζουν μια συλλαβή στον πληθυντικό: καφές → καφέδες, γιαγιά → γιαγιάδες. Μικρή οικογένεια, πολύ συχνές λέξεις.

⏱ 11 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β1-ης -α -ικο

Επίθετα: τεμπέλης, γκρινιάρης, καφετί

Ο τεμπέλης, η ζηλιάρα και το καφετί: τα επίθετα σε -ης/-α/-ικο και τα χρώματα σε -ής/-ιά/-ί.

⏱ 11 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β1όταν…

Δευτερεύουσες επιρρηματικές προτάσεις

Πέντε οικογένειες προτάσεων που απαντούν σε πέντε ερωτήσεις: πότε; γιατί; για ποιον σκοπό; με ποιο αποτέλεσμα; παρά τι;

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β2Σ–Ρ–Α

Η σειρά των λέξεων

Η βασική σειρά είναι Υ–Ρ–Α, αλλά αλλάζει ελεύθερα: αυτό που αλλάζει είναι η έμφαση. Οι μόνοι αυστηροί κανόνες αφορούν τους αδύνατους τύπους.

⏱ 15 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Β2βλέπω → είδα

Ανώμαλα ρήματα

Τα ρήματα που ο αόριστός τους δεν βγαίνει από τον ενεστώτα — λίγα, αλλά από τα πιο συχνά.

⏱ 18 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Β2πρέπει να

Τροπικότητες

πρέπει, μπορεί, ίσως, θα + παρελθόν: ο μηχανισμός που χωρίζει το «πρέπει να φύγει» από το «θα έφυγε».

⏱ 14 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Β2ο εαυτός μου

Αυτοπαθείς και οριστικές αντωνυμίες

Τρία γειτονικά εργαλεία: ο εαυτός μου (αντικείμενο), ο ίδιος (αυτοπροσώπως / ο όμοιος), μόνος μου (χωρίς βοήθεια).

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Β2τα χρόνια

Άκλιτα και διπλόκλιτα ουσιαστικά

Το ταξί, το σινεμά μένουν άκλιτα· ο χρόνος έχει δύο πληθυντικούς με άλλη σημασία — οι χρόνοι και τα χρόνια.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Β2ο κ. Νίκος

Ομοιόπτωτοι και ετερόπτωτοι προσδιορισμοί

Παράθεση, επιθετικός, γενική: πώς ένα όνομα προσδιορίζει ένα άλλο — στην ίδια ή σε άλλη πτώση.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Β2θα ήθελα

Υποθετικοί λόγοι: το μη πραγματικό

Αν είχα λεφτά, θα αγόραζα σπίτι. Η γραμματική των ονείρων και της μεταμέλειας.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Β2είπε ότι

Η ακολουθία των χρόνων

Τι γίνεται με τους χρόνους μετά το «είπε ότι…»; Καλά νέα: σχεδόν τίποτα δεν αλλάζει.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Β2↗ ↘

Ο επιτονισμός

Η μελωδία που χωρίζει ερώτηση, κατάφαση και έκπληξη — απαραίτητη, αφού η ελληνική ερώτηση δεν αλλάζει τη σειρά των λέξεων.

⏱ 11 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Β2θα ήθελα

Ευγένεια στην πράξη

Πληθυντικός ευγενείας, άμβλυνση με θα ήθελα και μήπως, επιλογή εσύ ή εσείς — η κοινωνική γραμματική των ελληνικών.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Β2μού το

Δίπτωτα ρήματα: μου δίνεις;

Δίνω κάτι ΣΕ κάποιον: η γενική παίζει τον ρόλο της χαμένης δοτικής — μου δίνεις, της λέω, σας στέλνω.

⏱ 11 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β2-ής -ές

Επίθετα σε -ής, -ές και -ύς: διεθνής, βαθύς

Πέρα από τα -ος/-η/-ο: τα λόγια επίθετα (διεθνής, συνεχής, ακριβής), τα αισθητηριακά (βαθύς, πλατύς) — και το ατίθασο πολύς.

⏱ 11 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β2έγραψα / γράφτηκα

Αόριστος ενεργητικής και παθητικής φωνής

Ξέρεις το έγραψα από το Α2. Εδώ το σύστημα ολόκληρο: ποιο σύμφωνο δίνει ψ, ξ ή σ, και πώς το ίδιο ρήμα κάνει γράφτηκε στην παθητική.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β2έχω γραφτεί

Συντελικοί χρόνοι στις δύο φωνές

έχω γράψει · είχα γράψει · θα έχω γράψει — και οι παθητικοί τους έχω γραφτεί, είχα γραφτεί, θα έχω γραφτεί. Ένας μηχανισμός, τρεις στιγμές.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β2γραφόμουν

Παρατατικός ενεργητικής και παθητικής φωνής

Το σκηνικό του παρελθόντος, από την ενεργητική και την παθητική πλευρά — και οι καταλήξεις -όμουν που δεν ξεχνιούνται.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β2να γραφτεί

Υποτακτική: συνοπτική και μη, στις δύο φωνές

να γράφω / να γράψω / να γράφομαι / να γραφτώ — τέσσερα κελιά, μία λογική: το να παίρνει το θέμα που ζητά το νόημα.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β2γράψε! ντύσου!

Συνοπτική προστακτική στις δύο φωνές

Γράψε! Ντύσου! Σηκωθείτε! — η προσταγή για ΜΙΑ πράξη, στην ενεργητική και στην παθητική, με τις αντωνυμίες κολλημένες πίσω.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β2ο συγγραφέας

Ειδικές καταλήξεις ουσιαστικών

ο συγγραφέας, η ηχώ, το κράτος, το γράψιμο, το φως, το παν — οι μικρές οικογένειες έξω από τα τρία μεγάλα πρότυπα, κι όμως παντού σε μια εφημερίδα.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β2ξανα- + γράφω

Σύνθεση λέξεων: προθήματα και ένωση

ξαναγράφω, ανεβοκατεβαίνω, ασπρόμαυρος: τρεις μηχανές λέξεων — το πρόθημα, η συγκόλληση με -ο-, και το πολυλεκτικό σύνθετο.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β2γράφοντας / γραμμένος

Μετοχές: ενεργητική και παθητική

Η μία περιγράφει τι κάνεις ενώ κάνεις κάτι άλλο, η άλλη την κατάσταση στην οποία βρίσκεσαι. Δύο τύποι, δύο αντίθετες γραμματικές ζωές.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β2ωραιότερος

Παραθετικά επιθέτων και επιρρημάτων

πιο ωραίος ή ωραιότερος; πιο γρήγορα ή γρηγορότερα; Και οι δύο δρόμοι — περιφραστικός και μονολεκτικός — για επίθετα ΚΑΙ επιρρήματα.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Β2διπλάσιος

Πολλαπλασιαστικά και αναλογικά αριθμητικά

διπλός ή διπλάσιος; μονός, τριπλός, δεκαπλάσιος: η οικογένεια αριθμών που δεν μετρά αλλά πολλαπλασιάζει.

⏱ 11 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ1γράφοντας

Οι μετοχές

Η ενεργητική μετοχή σε -οντας / -ώντας, η παθητική σε -μένος με συμφωνία, και οι λόγιες μετοχές του γραπτού λόγου (ο αναφερθείς).

⏱ 16 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ1ἐν τῷ

Λόγιοι τύποι

Η κληρονομιά της καθαρεύουσας ζει στον Τύπο, στο δίκαιο και στις στερεότυπες φράσεις: απολιθωμένες δοτικές, αρχαίες προθέσεις, διπλοί τύποι ύφους.

⏱ 16 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Γ1πρόκειται

Απρόσωπα ρήματα και εκφράσεις

πρόκειται να, αξίζει να, απαγορεύεται, μου αρέσει: τα ρήματα χωρίς υποκείμενο — και όσα το έχουν αλλού.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Γ1λόγω

Λόγιες προθέσεις

λόγω, μέσω, βάσει, κατόπιν, εξαιτίας: οι προθέσεις + γενική της γλώσσας των εφημερίδων και των υπηρεσιών.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Γ1καφές

Η καταγωγή των λέξεων

Τρεις χιλιετίες ιστορίας στο λεξιλόγιο: κληρονομημένες λέξεις, δάνεια τουρκικά, ιταλικά, γαλλικά — και αντιδάνεια.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Γ1-ότητα

Η παραγωγή λέξεων

Ένα ρήμα δίνει τέσσερα ουσιαστικά, ένα επίθετο μια ιδιότητα: οι καταλήξεις και τα προθήματα που πενταπλασιάζουν το λεξιλόγιό σου.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Γ1γλώσσα

Οι σημασίες των λέξεων

Η γλώσσα είναι και όργανο και σύστημα· παίρνω τηλέφωνο αλλά κάνω μπάνιο: στο Γ1 η σωστή λέξη είναι θέμα γειτονιάς.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Γ1Αξιότιμε

Κειμενικά είδη: email, επιστολή, έκθεση

Αξιότιμε κύριε ή Γεια σου Μαρία; Προσφωνήσεις, αποφωνήσεις και η δομή που περιμένει η εξέταση του Γ1.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 3 ασκήσεις
Γ1ύφος

Υφολογία: η γραμματική της περίστασης

Το ίδιο νόημα λέγεται τρεις φορές: οικεία, ουδέτερα, επίσημα. Η σωστή στήλη είναι η δεξιότητα του Γ1.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 3 ασκήσεις
Γ1ωστόσο

Συνδετικές λέξεις και συνοχή

ωστόσο, επομένως, εξάλλου, αφενός… αφετέρου: οι αρθρώσεις που κάνουν τις προτάσεις συλλογισμό.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 3 ασκήσεις
Γ1το

Το άρθρο: γενική, αφηρημένη και ονοματοποιητική αναφορά

Πέρα από το «ο, η, το»: το άρθρο για ολόκληρες κατηγορίες, για αφηρημένες έννοιες και ως εργαλείο ονοματοποίησης.

⏱ 14 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ1της πόλεως

Λόγιες γενικές: της πόλεως, του καθεστώτος

Η διοικητική, νομική και δημοσιογραφική γλώσσα κρατά αρχαίες γενικές δίπλα στις καθημερινές. Πώς διαβάζονται και πότε γράφονται.

⏱ 15 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ1-ων -ουσα -ον

Επίθετα σε -ων, -ουσα, -ον

Επείγων, παρών, ενδιαφέρων: παλιές μετοχές που έγιναν επίθετα, παντού στον επίσημο λόγο και λάθος κλιμένες από τους περισσότερους.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ1ο οποίος

«Που» ή «ο οποίος»; Η επιλογή της αναφορικής

Το άκλιτο «που» καλύπτει σχεδόν τα πάντα — ώσπου η πρόταση γίνει διφορούμενη ή μπει πρόθεση. Εκεί κερδίζει το «ο οποίος».

⏱ 14 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ1-ως / -α

Επιρρήματα σε -ως και -α: δύο τύποι, δύο σημασίες

Το «απλά» και το «απλώς» δεν σημαίνουν το ίδιο. Δύο καταλήξεις που αλλάζουν τη σημασία, όχι μόνο το ύφος.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ1έρχεται

Οι χρόνοι στην αφήγηση: ο ιστορικός ενεστώτας

Στο Β2 κάνατε ακολουθία χρόνων. Στο Γ1 τους επιλέγετε: ενεστώτας για να ζωντανέψει το παρελθόν, παρατατικός για το φόντο, αόριστος για το γεγονός.

⏱ 14 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ1αιτιατική / γενική

Χρήση των πτώσεων: αιτιατική και γενική

Στο Β1 ξέρατε να σχηματίζετε τις πτώσεις. Στο Γ1 επιλέγετε ποια θα χρησιμοποιήσετε — κι εκεί χωρίζει το σωστό από το φυσικό.

⏱ 15 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ1κατά + γεν/αιτ

Προθέσεις με αιτιατική και γενική

Σχεδόν όλες οι προθέσεις της καθημερινής γλώσσας συντάσσονται με αιτιατική. Οι λίγες που παίρνουν γενική αλλάζουν τότε σημασία — το «κατά» είναι το τέλειο παράδειγμα.

⏱ 14 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ1αυτός / κάποιος

Το σύστημα των αντωνυμιών: δεικτικές, αόριστες, αυτοπαθείς, αναφορικές

Οι τέσσερις σειρές που τις είδατε χωριστά σε προηγούμενα επίπεδα, τώρα δίπλα δίπλα — γιατί στο Γ1 το πρόβλημα δεν είναι ο τύπος αλλά η επιλογή.

⏱ 16 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ1…, που…

Αναφορικές προτάσεις

Προσδιοριστική ή παραθετική: ένα κόμμα αλλάζει το νόημα ολόκληρης της πρότασης, και είναι η διάκριση που σχεδόν κανείς δεν τη στίζει σωστά.

⏱ 14 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ1επειδή / ώστε / αν

Οι έξι επιρρηματικές προτάσεις

Αιτία, αποτέλεσμα, σκοπός, υπόθεση, χρόνος, εναντίωση — κάθε σχέση έχει τους συνδέσμους της και την έγκλισή της. Είναι ο σκελετός κάθε επιχειρηματολογικού κειμένου.

⏱ 18 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ1θα πρέπει / μπορεί

Χρήσεις: «θα πρέπει» και «μπορεί»

Οι ίδιες λέξεις και επιβάλλουν και εικάζουν. Ο χρόνος του ρήματος που ακολουθεί το κρίνει — και ένα λάθος εδώ μετατρέπει μια υπόθεση σε διαταγή.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ1ότι / να / μήπως

Ονοματικές προτάσεις

Ειδικές, βουλητικές, ενδοιαστικές, πλάγιες ερωτηματικές: τέσσερα είδη που παίρνουν τη θέση ενός ουσιαστικού. Το ρήμα της κύριας αποφασίζει ποιο — δεν είναι ελεύθερη επιλογή.

⏱ 16 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ2« … »

Ο πλάγιος λόγος

Μεταφορά δηλώσεων, ερωτήσεων και προσταγών με ότι / πως / αν / να — και γιατί τα ελληνικά κρατούν τον αρχικό χρόνο, χωρίς μετατόπιση.

⏱ 18 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ2γλυκόξινος

Σύνθετες λέξεις

γλυκόξινος, καρδιοχτύπι, χασομέρης: πώς δύο λέξεις κάνουν μια τρίτη — και το συνδετικό -ο- που τις κολλά.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Γ2σαν

Σχήματα λόγου

Μεταφορά, μετωνυμία, υπερβολή, λιτότητα: οι μηχανισμοί που κάνουν τις λέξεις να λένε περισσότερα — απαραίτητοι για Τύπο και λογοτεχνία.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Γ2τα κατάφερα

Ιδιωματικές δομές

Το μυστηριώδες τα που δεν αναφέρεται πουθενά: τα κατάφερα, τα πάμε καλά, την πάτησα — οι παγιωμένες αντωνυμίες του προφορικού λόγου.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Γ2ἐν ριπῇ

Αρχαιοπρεπείς εκφράσεις

εν ριπή οφθαλμού, άρον άρον, το μη χείρον βέλτιστον: τα αρχαία ζωντανά μέσα στα νέα — πρώτα τα αναγνωρίζεις, μετά τα τολμάς.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Γ2αυτός που

Έμφαση και εστίαση

Εγώ ήμουν που τηλεφώνησα · Τον Νίκο τον είδα χθες: οι δομές που ρίχνουν τον προβολέα σε μία λέξη.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Γ2το ότι

Ονοματικοποίηση: το ότι, το να

Μια ολόκληρη πρόταση γίνεται υποκείμενο ή αντικείμενο: Το ότι ήρθες σημαίνει πολλά.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Γ2-άκι

Υποκοριστικά και μεγεθυντικά

καφεδάκι, σπιτάκι, καφεδάρα: τρυφερότητα, ειρωνεία και θαυμασμός κρυμμένα σε ένα επίθημα.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Γ2παροιμία

Παροιμίες και εκφράσεις

Όποιος βιάζεται σκοντάφτει: η σοφία σε μία φράση, και οι έτοιμες εικόνες που κάνουν τον λόγο να ηχεί ελληνικά.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Γ2ει/η/ι

Ορθογραφικά διλήμματα

λίπη ή λύπη; κτίριο ή κτήριο; Τα ομόηχα του γιώτα και οι λέξεις με διπλή επίσημη ορθογραφία.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 2 ασκήσεις
Γ2εν τω μεταξύ

Το άρθρο σε παγιωμένες λόγιες δομές

Εν τω μεταξύ, εν λόγω, τοις εκατό: παγωμένες αρχαίες δοτικές, μαζί με το άρθρο τους, καθημερινές στη νομική και δημοσιογραφική γλώσσα.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ2το ύδωρ

Αρχαιόκλιτα ουσιαστικά

Το ύδωρ, το γάλα, το τέρας: ουσιαστικά που αλλάζουν θέμα στη γενική και επιβιώνουν κυρίως σε σύνθετα και εκφράσεις.

⏱ 14 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ2βέλτιστος

Λόγια παραθετικά

Βέλτιστος, χείριστος, ελάχιστος: κληρονομημένοι αναπληρωματικοί τύποι, ζωντανοί ακόμη στην τεχνική και διοικητική γλώσσα.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ2αλλήλων

Λόγιες αντωνυμίες: εαυτού, αλλήλων, ουδείς

Η παγιωμένη αυτοπαθής, η αλληλοπαθής που δεν έχει ονομαστική, και η απόλυτη άρνηση του επίσημου λόγου.

⏱ 13 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ2ούτως

Λόγια επιρρήματα και επιρρηματικές φράσεις

Ούτως, εντούτοις, άλλωστε, ενίοτε: οι σύνδεσμοι που μετακινούν ένα κείμενο από την αφήγηση στην επιχειρηματολογία.

⏱ 12 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση
Γ2ο συλληφθείς

Λόγιοι ρηματικοί τύποι: -θείς, -όμενος, το ζην

Η γλώσσα των δικαστηρίων και των εφημερίδων χρησιμοποιεί μετοχές που ο προφορικός λόγος έχει χάσει. Το να τις διαβάζετε είναι απαραίτητο· το να τις γράφετε, σπάνια.

⏱ 15 λεπτά · {n} ασκήσεις · 1 άσκηση