Έκθλιψη και αποκοπή: σ’ αγαπώ, θα ’ρθω
Γιατί τα τραγούδια λένε σ’ αγαπώ και θα ’ρθω — και γιατί το «τον πατέρα» ακούγεται [τομπατέρα]: οι εκθλίψεις και οι συμπροφορές του προφορικού λόγου.
Η έκθλιψη: σε + αγαπώ → σ’ αγαπώ
Όταν μια λεξούλα τελειώνει σε φωνήεν και η επόμενη αρχίζει από φωνήεν, το πρώτο φωνήεν πέφτει και μπαίνει απόστροφος: σε αγαπώ → σ’ αγαπώ, από το πρωί → απ’ το πρωί, μου είπε → μου ’πε, το άλλο → τ’ άλλο.
θα ’ρθω, φέρ’ το: αφαίρεση και αποκοπή
Άλλοτε πέφτει το ΑΡΧΙΚΟ φωνήεν της δεύτερης λέξης: θα έρθω → θα ’ρθω, μου έδωσε → μου ’δωσε (αφαίρεση). Και στην προστακτική μπορεί να πέσει το τελικό φωνήεν πριν από την αντωνυμία: φέρε το → φέρ’ το, κόψε το → κόψ’ το (αποκοπή).
[τομπατέρα]: η συμπροφορά
Το τελικό -ν ενώνεται με τα επόμενα κ, π, τ: τον καφέ → [τον-γκαφέ], τον πατέρα → [τομ-μπατέρα], την Τρίτη → [την-ντρίτη]. Στη γραφή δεν αλλάζει τίποτα — αλλά αυτό είναι ΤΟ κλειδί για να καταλαβαίνεις γρήγορα προφορικά ελληνικά.
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.