Η σειρά των λέξεων
Η βασική σειρά είναι Υ–Ρ–Α, αλλά αλλάζει ελεύθερα: αυτό που αλλάζει είναι η έμφαση. Οι μόνοι αυστηροί κανόνες αφορούν τους αδύνατους τύπους.
Υ–Ρ–Α ως βάση, ελευθερία χάρη στις πτώσεις
Ο Νίκος αγαπάει τη Μαρία: η ουδέτερη σειρά. Επειδή οι πτώσεις δείχνουν ποιος κάνει τι, το «Τη Μαρία αγαπάει ο Νίκος» μένει σαφές — η σειρά δεν δηλώνει πια τον δράστη, δηλώνει τι έχει σημασία.
Ο αυστηρός κανόνας: οι αδύνατοι τύποι
Τα μου, σου, τον, την, το… μπαίνουν αμέσως ΠΡΙΝ από το ρήμα: Μου το έδωσε. Δύο εξαιρέσεις όπου ακολουθούν: προστακτική (Δώσε μου το!) και γερούνδιο (βλέποντάς την).
- Σου το είπα χθες.Σου το είπα χθες.
- Πες μου την αλήθεια!Πες μου την αλήθεια!
Το νέο έρχεται στο τέλος
Τα νέα στοιχεία πάνε προς το τέλος· ό,τι συζητιέται ήδη μπαίνει μπροστά. Το «Ήρθε ο Νίκος» απαντά στο «ποιος ήρθε;»· το «Ο Νίκος ήρθε» στο «ο Νίκος τι έγινε;».
Επίθετο και γενική: πού μπαίνουν
Το επίθετο προηγείται: το κόκκινο φόρεμα. Η επανάληψη του άρθρου (το φόρεμα το κόκκινο) δίνει αντιθετική έμφαση. Η γενική συνήθως ακολουθεί (το σπίτι του φίλου μου), ενώ τα κτητικά κολλούν στο όνομα: ο πατέρας μου.
Σειρά σου
Διάλεξε την πιο φυσική σειρά.