Μετοχές: ενεργητική και παθητική
Η μία περιγράφει τι κάνεις ενώ κάνεις κάτι άλλο, η άλλη την κατάσταση στην οποία βρίσκεσαι. Δύο τύποι, δύο αντίθετες γραμματικές ζωές.
Η ενεργητική σε -οντας: άκλιτη
Φτιάχνεται στο θέμα του ενεστώτα και ΔΕΝ αλλάζει ποτέ: γράφοντας, τρέχοντας, βλέποντας, έχοντας — και -ώντας όταν πέφτει πάνω του ο τόνος: μιλώντας, αγαπώντας, ζητώντας. Δηλώνει ταυτόχρονο ή μέσο: Περπατώντας στην παραλία, σκεφτόμουν.
Η παθητική σε -μένος: πλήρες επίθετο
Κλίνεται πλήρως — γραμμένος, γραμμένη, γραμμένο, γραμμένοι… — και δηλώνει ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ που προκύπτει: Η πόρτα είναι κλειδωμένη. Τα πιάτα είναι πλυμένα. Ο κουρασμένος δρομέας. Βγαίνει από το παθητικό θέμα: γράφτηκα → γραμμένος.
| ρήμα | ενεργητική μετοχή | παθητική μετοχή |
|---|---|---|
| γράφω | γράφοντας | γραμμένος, -η, -ο |
| κλειδώνω | κλειδώνοντας | κλειδωμένος, -η, -ο |
| πλένω | πλένοντας | πλυμένος, -η, -ο |
| ετοιμάζω | ετοιμάζοντας | ετοιμασμένος, -η, -ο |
| μιλάω | μιλώντας | — |
Η παγίδα: κατάσταση ή πράξη;
Η πόρτα είναι κλειδωμένη = ΕΙΝΑΙ κλειδωμένη (κατάσταση, τώρα). Η πόρτα κλειδώθηκε = ΚΛΕΙΔΩΘΗΚΕ (πράξη, μια στιγμή). Πολλές γλώσσες τα μπερδεύουν· τα ελληνικά ποτέ.
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.