Η παραγωγή λέξεων
Ένα ρήμα δίνει τέσσερα ουσιαστικά, ένα επίθετο μια ιδιότητα: οι καταλήξεις και τα προθήματα που πενταπλασιάζουν το λεξιλόγιό σου.
Από το ρήμα στο ουσιαστικό
Το -ση δίνει την αφηρημένη πράξη (μετάφραση), το -μα το αποτέλεσμα (γράμμα), το -σιμο τη δραστηριότητα (τρέξιμο), το -τής/-τρια το πρόσωπο (τραγουδιστής).
| ρήμα | -ση | -μα / -σιμο | πρόσωπο |
|---|---|---|---|
| μεταφράζω | μετάφραση | μετάφρασμα | μεταφραστής/-άστρια |
| διδάσκω | διδασκαλία | δίδαγμα | δάσκαλος/δασκάλα |
| τρέχω | — | τρέξιμο | δρομέας |
| μαγειρεύω | μαγειρική | μαγείρεμα | μάγειρας/μαγείρισσα |
Από το επίθετο στην ιδιότητα
ταχύς → ταχύτητα, πιθανός → πιθανότητα, ζεστός → ζεστασιά, καλός → καλοσύνη, δίκαιος → δικαιοσύνη. Το -ότητα είναι το παραγωγικό σύγχρονο επίθημα: βιωσιμότητα.
Τα προθήματα που αλλάζουν τα πάντα
Το ξε- αναιρεί ή εντείνει: ξεκλειδώνω, ξεκουράζομαι. Το ανα- ξανακάνει: ανανεώνω. Το συν- ενώνει: συνεργάζομαι. Το κατα- εντείνει: καταπληκτικός. Το α(ν)- αρνείται: άγνωστος, ανήσυχος.
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.