Λόγιες γενικές: της πόλεως, του καθεστώτος
Η διοικητική, νομική και δημοσιογραφική γλώσσα κρατά αρχαίες γενικές δίπλα στις καθημερινές. Πώς διαβάζονται και πότε γράφονται.
Η γενική σε -εως
Τα θηλυκά σε -η έχουν δύο γενικές: της πόλης (καθημερινή) και της πόλεως (λόγια). Η δεύτερη δεν είναι «σωστότερη» — είναι πιο επίσημη, και είναι υποχρεωτική μέσα σε παγιωμένες εκφράσεις: Υπουργείο Εξωτερικών, εν λόγω.
| ονομαστική | καθημερινή γενική | λόγια γενική | παγιωμένη χρήση |
|---|---|---|---|
| η πόλη | της πόλης | της πόλεως | Διευθυντής της πόλεως |
| η δύναμη | της δύναμης | της δυνάμεως | ανωτέρα βία / δυνάμεως |
| η τάξη | της τάξης | της τάξεως | διατάραξη της τάξεως |
| η κυβέρνηση | της κυβέρνησης | της κυβερνήσεως | απόφαση της κυβερνήσεως |
| η αίτηση | της αίτησης | της αιτήσεως | επί της αιτήσεως |
Ουδέτερα σε -ος και -ως
Αυτά τα ουσιαστικά δεν έχουν λαϊκό εναλλακτικό τύπο: η λόγια γενική είναι ο μόνος τύπος. το κράτος → του κράτους, το καθεστώς → του καθεστώτος, το φως → του φωτός, το γεγονός → του γεγονότος.
| ενικός | γενική ενικού | πληθυντικός | γενική πληθυντικού |
|---|---|---|---|
| το κράτος | του κράτους | τα κράτη | των κρατών |
| το καθεστώς | του καθεστώτος | τα καθεστώτα | των καθεστώτων |
| το φως | του φωτός | τα φώτα | των φώτων |
| το γεγονός | του γεγονότος | τα γεγονότα | των γεγονότων |
| το μέλος | του μέλους | τα μέλη | των μελών |
Επιλογή ύφους
Πρακτικός κανόνας: στη συνομιλία γράφουμε της πόλης. Σε επίσημη επιστολή, σύμβαση, δημοσιογραφικό κείμενο ή δοκίμιο ταιριάζει το της πόλεως — αλλά μείνετε συνεπείς μέσα στο ίδιο κείμενο. Η ανάμειξη των δύο υφών στην ίδια πρόταση είναι το πιο ορατό λάθος σε αυτό το επίπεδο.