Oppineet genetiivit: της πόλεως, του καθεστώτος
Hallinnon, oikeuden ja lehdistön kreikka säilyttää vanhoja genetiivejä arkisten rinnalla. Miten ne luetaan ja milloin kirjoitetaan.
Genetiivi -εως
Feminiineillä -η on kaksi genetiiviä: της πόλης (arkinen) ja της πόλεως (oppinut). Jälkimmäinen ei ole ”oikeampi” — se on muodollisempi ja pakollinen kiinteissä ilmauksissa: Υπουργείο Εξωτερικών.
| ονομαστική | καθημερινή γενική | λόγια γενική | παγιωμένη χρήση |
|---|---|---|---|
| η πόλη | της πόλης | της πόλεως | Διευθυντής της πόλεως |
| η δύναμη | της δύναμης | της δυνάμεως | ανωτέρα βία / δυνάμεως |
| η τάξη | της τάξης | της τάξεως | διατάραξη της τάξεως |
| η κυβέρνηση | της κυβέρνησης | της κυβερνήσεως | απόφαση της κυβερνήσεως |
| η αίτηση | της αίτησης | της αιτήσεως | επί της αιτήσεως |
Neutrit -ος ja -ως
Näillä substantiiveilla ei ole arkista varamuotoa: oppinut genetiivi on ainoa muoto. το κράτος → του κράτους, το φως → του φωτός, το γεγονός → του γεγονότος.
| ενικός | γενική ενικού | πληθυντικός | γενική πληθυντικού |
|---|---|---|---|
| το κράτος | του κράτους | τα κράτη | των κρατών |
| το καθεστώς | του καθεστώτος | τα καθεστώτα | των καθεστώτων |
| το φως | του φωτός | τα φώτα | των φώτων |
| το γεγονός | του γεγονότος | τα γεγονότα | των γεγονότων |
| το μέλος | του μέλους | τα μέλη | των μελών |
Rekisterin valinta
Nyrkkisääntö: puheessa της πόλης. Virallisessa kirjeessä, sopimuksessa, lehtijutussa tai esseessä της πόλεως istuu paremmin — mutta pysy johdonmukaisena saman tekstin sisällä. Kahden rekisterin sekoittaminen samassa lauseessa on tämän tason näkyvin virhe.