Kreikkalainen mytologia: 250 myyttiä helpolla kreikalla
Ei ole parempaa sisäänkäyntiä kreikan kieleen kuin sen myytit. Nämä tarinat — jotka ovat välittäneet Hesiodos, Homeros, tragediarunoilijat sekä Apollodoros ja Ovidius — muovasivat sanaston, jota käytämme yhä. Niiden lukeminen yksinkertaistetulla nykykreikalla on kielen oppimista tarinoilla, jotka haluaa lukea loppuun. Tässä on 250 myyttiä, uskollisesti tiivistettyä antiikin lähteiden mukaan ja tasoittain järjestettyä: aloita omaltasi ja nouse askel askeleelta.
A1
Myytit, jotka kaikki tuntevat
Arakhnekutoja Arakhne uskaltaa haastaa Athenen taidossaan, ja jumalatar muuttaa hänet hämähäkiksi, joka kutoo ikuisesti.
Daidalos ja Ikarospaetakseen Kreetalta Daidalos rakentaa siivet höyhenistä ja vahasta, mutta Ikaros lentää liian lähelle aurinkoa ja putoaa mereen.
Troijan puuhevonenpuisen hevosen sisään piiloutuneina, joka annettiin valheellisena uhrilahjana, kreikkalaiset soturit avaavat yöllä Troijan portit.
Herakles ja Nemean leijonakoska leijonan nahka on haavoittumaton aseille, Herakles kuristaa sen käsivarsillaan — ensimmäinen hänen kahdestatoista urotyöstään.
MidasDionysos suo kuningas Midaalle vallan muuttaa kullaksi kaiken, mihin hän koskee — valitettavasti myös ruokansa ja juomansa.
NarkissosNarkissos rakastuu omaan peilikuvaansa vedessä ja riutuu paikalleen, jossa syntyy hänen nimeään kantava kukka.
Orfeus ja EurydikeOrfeus lumoaa laulullaan manalan tuodakseen Eurydiken takaisin, mutta kääntyy katsomaan liian aikaisin ja menettää hänet ikuisiksi ajoiksi.
Pandoraensimmäinen nainen, muovattu Zeuksen käskystä, avaa suuren ruukun, josta pääsevät kaikki vitsaukset — vain Toivo jää pohjalle.
PersefoneHaadeksen ryöstämä Persefone on maistanut manalan granaattiomenaa ja joutuu viettämään osan vuodesta siellä — siitä syntyvät vuodenajat.
Theseus ja MinotaurosAriadnen langan avulla Theseus surmaa Minotauroksen ja löytää tien ulos labyrintista.
Η Αθηνά και ο ΠοσειδώναςΔύο θεοί θέλουν την ίδια πόλη. Ποιο δώρο θα κερδίσει;
Η Λερναία ΎδραΚόβεις ένα κεφάλι και βγαίνουν δύο. Τι κάνεις τότε;
Ο Ηρακλής και ο ΚέρβεροςΟ τελευταίος και πιο δύσκολος άθλος — και τον έκανε χωρίς όπλα.
Ο Ήφαιστος, ο θεός που έφτιαχνεΤον έδιωξαν από τον Όλυμπο. Μετά τον χρειάστηκαν όλοι.
Η Εστία και η φωτιά του σπιτιούΗ θεά που έδωσε τον θρόνο της — και έγινε πιο σημαντική από όλους.
Οι εννιά ΜούσεςΗ τέχνη έχει μητέρα — και το όνομά της είναι Μνήμη.
Ο Χάροντας και το ποτάμιΟ βαρκάρης που περνάει όλους απέναντι — βασιλιάδες και φτωχούς.
Ο Ηρακλής και ο ΑνταίοςΌσο πιο δυνατά τον έριχνε κάτω, τόσο πιο δυνατός γινόταν.
Η γέννηση της ΑφροδίτηςΑπό την πιο σκληρή νύχτα του κόσμου γεννήθηκε η θεά της ομορφιάς.
Οι Στυμφαλίδες όρνιθεςΔεν μπορούσε να τα πιάσει και δεν μπορούσε να τα φτάσει. Έπρεπε να τα κάνει να πετάξουν.
Οι στάβλοι του ΑυγείαΤριάντα χρόνια βρομιά σε μία μέρα. Δεν τα καθάρισε με τα χέρια του.
Η Κερυνίτις έλαφοςΟ πιο εύκολος άθλος: δεν έπρεπε να σκοτώσει τίποτα. Κράτησε έναν χρόνο.
Ο Ερυμάνθιος κάπροςΈνα τεράστιο αγριογούρουνο — και ένας βασιλιάς που κρύφτηκε σε ένα βάζο.
Τα άλογα του ΔιομήδηΟ βασιλιάς τάιζε τα άλογά του με ανθρώπους. Στο τέλος τα τάισαν με αυτόν.
Ο Κρητικός ταύροςΈνας βασιλιάς κράτησε ένα δώρο που δεν ήταν δικό του. Το ζώο τα κατέστρεψε όλα.
Οι ΚέρκωπεςΔύο κλέφτες κρέμονταν ανάποδα από ένα ξύλο — και έβαλαν τον Ηρακλή να γελάσει.
Οι τρεις ΜοίρεςΤρεις γυναίκες κρατούν μια κλωστή. Η κλωστή είναι η ζωή σου.
Ο Ύπνος και ο ΘάνατοςΔύο αδέλφια δίδυμα. Το ένα σε παίρνει για λίγο, το άλλο για πάντα.
Ο Γλαύκος και ο ΔιομήδηςΔύο εχθροί στη μάχη. Μιλάνε λίγο — και δεν χτυπιούνται ποτέ.
Οι Συμπληγάδες πέτρεςΔύο βράχοι που κλείνουν. Και ένα περιστέρι που δοκιμάζει πρώτο.
Η Ίριδα, το ουράνιο τόξοΌταν βλέπεις το ουράνιο τόξο, μια θεά μόλις πέρασε από εκεί.
Ο ΤιτυόςΉταν τόσο μεγάλος που το σώμα του σκέπαζε έναν ολόκληρο κάμπο.
Ο ταύρος του ΜαραθώναΟ Θησέας πήγε να πιάσει έναν ταύρο. Και θυμήθηκε για πάντα μια γριά.
Οι βάτραχοι της ΛητούςΔεν την άφησαν να πιει νερό. Τώρα μένουν στο νερό για πάντα.
Η Κλυτία και ο ήλιοςΚάθισε στο χώμα και τον κοιτούσε. Δεν σταμάτησε ποτέ.
Η Αμάλθεια και το κέραςΜια κατσίκα τάισε τον Δία. Το κέρατό της γεμίζει μόνο του για πάντα.
Ο Λίνος, ο δάσκαλος του ΗρακλήΧτύπησε τον μαθητή του μία φορά. Ήταν και η τελευταία.
Οι Πυγμαίοι και οι γερανοίΈνας λαός πολύ μικρών ανθρώπων, σε πόλεμο με τα πουλιά.
Ο Έσπερος και ο ΕωσφόροςΔύο αδέλφια, ένα το βράδυ και ένα το πρωί. Ύστερα κάποιος κατάλαβε κάτι.
Η Χλωρίδα και τα λουλούδιαΌταν μιλάει, από το στόμα της βγαίνουν λουλούδια.
A2
Sankareita, juonia ja muodonmuutoksia
Apollon ja DafneApollonin takaa-ajamana nymfi Dafne muuttuu laakeripuuksi — puusta tulee jumalan tunnus.
ArgonautitIason ja Argon miehistö purjehtivat Kolkhikseen valloittaakseen kultaisen taljan, Medeian ratkaisevalla avulla.
Atalantevoittamaton juoksija nai vain sen, joka voittaa hänet juoksussa — hänen kosijansa onnistuu pudottamalla kolme Afroditen kultaista omenaa.
Hermes varastuskin syntyneenä Hermes varastaa Apollonin karjan ja keksii lyyran, jonka ääni lievittää veljensä vihaa.
Filemon ja Baukisvain köyhä vanha aviopari ottaa vastaan tuntemattomina saapuvat Zeuksen ja Hermeksen; palkinnoksi puolisot muutetaan lopulta toisiinsa kietoutuneiksi puiksi.
Kronos ja ZeusKronos nielee lapsensa heti syntymän jälkeen, mutta Rhea antaa hänelle kapaloidun kiven ja pelastaa Zeuksen, joka syöksee isänsä vallasta.
Odysseus ja kyklooppiPolyfemoksen vankina Odysseus sanoo nimekseen ”Ei kukaan”, sokaisee jättiläisen ja pakenee tämän lampaiden alle ripustautuneena.
Pegasos ja BellerofonAthenen antaman kultaisen suitsen avulla Bellerofon kesyttää siivekkään hevosen Pegasoksen ja surmaa Khimairan.
Penelopetorjuakseen kosijat Penelope kutoo päivällä käärinliinaa, jonka hän purkaa joka yö odottaessaan Odysseuksen paluuta.
Prometheus ja tuliPrometheus varastaa tulen jumalilta piilotettuna kasvinvarteen ja lahjoittaa sen ihmisille.
Ο Οδυσσέας και οι ΣειρήνεςΠώς ακούς ένα τραγούδι που σε σκοτώνει — και ζεις για να το θυμάσαι.
Η Καλυψώ και ο δρόμος για το σπίτιΤου πρόσφερε να ζήσει για πάντα. Εκείνος ζήτησε ένα καράβι.
Οι ΛωτοφάγοιΚανείς δεν τους επιτέθηκε. Τους πρόσφεραν κάτι γλυκό — και αυτό ήταν χειρότερο.
Ο Λυκάων και ο ξένοςΘέλησε να δοκιμάσει τον θεό. Ο θεός τού έδειξε τι ήταν ήδη.
Ο Άτλας και τα χρυσά μήλαΟ πιο δυνατός ήρωας κέρδισε με μία μόνο ερώτηση.
Η Νέμεσις και το μέτροΗ θεά που δεν τιμωρούσε το κακό — τιμωρούσε το «πάρα πολύ».
Ο Δαίδαλος και ο ΠέρδικαςΟ μεγαλύτερος τεχνίτης του κόσμου είχε έναν μαθητή. Και τον ζήλεψε.
Η γέννηση της ΑθηνάςΟ Δίας κατάπιε τη σοφία για να την κρατήσει. Εκείνη βγήκε από το κεφάλι του.
Ο Προκρούστης και το κρεβάτι τουΕίχε ένα μέτρο για όλους. Το πρόβλημα ήταν ότι το μέτρο δεν άλλαζε ποτέ.
Η Καλλιστώ και η Μεγάλη ΆρκτοςΈνας γιος σήκωσε το δόρυ του πάνω σε μια αρκούδα. Ήταν η μητέρα του.
Ο Άργος, ο σκύλος του ΟδυσσέαΕίκοσι χρόνια περίμενε. Κανείς άλλος δεν τον αναγνώρισε.
Ο Πάνας και η ΣύριγγαΔύο λέξεις που χρησιμοποιούμε κάθε μέρα γεννήθηκαν από αυτόν τον θεό.
Ο Ωρίων και ο ΣκορπιόςΟ πιο μεγάλος κυνηγός του κόσμου — και το μικρό ζώο που τον νίκησε.
Ο ΥάκινθοςΈνας θεός σκότωσε κατά λάθος τον καλύτερό του φίλο.
Η Λητώ και το νησί που δεν φοβήθηκεΚαμία γη δεν την ήθελε. Μόνο ένας βράχος που δεν είχε τίποτα να χάσει.
Ο θρόνος της ΉραςΈστειλε στη μητέρα του ένα υπέροχο δώρο. Κανείς δεν πρόσεξε τι ήταν πραγματικά.
Ο Ύλας και οι νύμφεςΠήγε να φέρει νερό. Ο Ηρακλής τον φώναζε ακόμα όταν έφυγε το καράβι.
Οι ΠλειάδεςΕφτά αδελφές στον ουρανό — αλλά με γυμνό μάτι βλέπεις μόνο έξι.
Ο ΓανυμήδηςΈνας αετός τον πήρε από τα βουνά της Τροίας. Ο πατέρας του πήρε άλογα.
Ο Φρίξος και η ΈλληΤο χρυσό κριάρι που έσωσε δύο παιδιά — και το δέρας που ξεκίνησε τους Αργοναύτες.
Οι ΛαιστρυγόνεςΈντεκα καράβια μπήκαν στο λιμάνι. Ένα έμεινε απ' έξω.
Ο ΚυπάρισσοςΖήτησε από τον θεό να τον αφήσει να πενθεί για πάντα. Ο θεός δέχτηκε.
Ο Βάττος και η πέτρα που προδίδειΟ Ερμής του ζήτησε να μη μιλήσει. Μετά γύρισε ντυμένος αλλιώς για να δει.
Η Λήδα και ο κύκνοςΑπό ένα αυγό βγήκε η γυναίκα που ξεκίνησε τον Τρωικό πόλεμο.
Ο ασκός του ΑιόλουΈβλεπαν ήδη τα φώτα της Ιθάκης. Και τότε άνοιξαν το σακί.
Ο ΘερσίτηςΟ μόνος απλός στρατιώτης που μιλάει στην Ιλιάδα. Και τον χτυπούν γι' αυτό.
Τα μαύρα πανιάΟ Θησέας νίκησε τον Μινώταυρο. Και ξέχασε να αλλάξει ένα πανί.
Η Εκάτη στο σταυροδρόμιΜια θεά με τρία πρόσωπα, που στέκεται εκεί όπου ο δρόμος χωρίζει.
Ο ΦοίνικαςΈνα πουλί που έρχεται κάθε πεντακόσια χρόνια — και φέρνει τον πατέρα του.
Ο ΚόδροςΟ τελευταίος βασιλιάς της Αθήνας. Νίκησε τον πόλεμο πεθαίνοντας.
Η Φυλλίδα και η αμυγδαλιάΚατέβηκε στην παραλία εννιά φορές. Την ένατη δεν γύρισε σπίτι.
Το ξίφος του ΔαμοκλήΖήτησε να καθίσει μία μέρα στη θέση του βασιλιά. Έφυγε πριν το δείπνο.
Ο Αρίων και το δελφίνιΟι ναύτες τού είπαν να πηδήξει. Ζήτησε πρώτα να τραγουδήσει.
Οι Κύκλωπες που έφτιαξαν τον κεραυνόΤρεις φυλακισμένοι τεχνίτες. Χωρίς αυτούς, ο Δίας δεν θα είχε νικήσει.
Οι ΥπερβόρειοιΈνας λαός πέρα από τον βοριά, που δεν γερνάει και δεν πολεμάει ποτέ.
Ο Μορφέας και οι δύο πύλεςΤα όνειρα βγαίνουν από δύο πόρτες. Από τη μία βγαίνουν ψέματα.
Ο ΑσκάλαφοςΕίδε κάτι που δεν έπρεπε να το πει. Και το είπε.
B1
Koettelemuksia, arvoituksia ja rangaistuksia
Aktaionmetsästäjä Aktaion yllättää Artemiin kylvyssä; hirveksi muutettuna omat koiransa raatelevat hänet.
Danaiditsurmattuaan aviomiehensä hääyönä Danaoksen tyttäret täyttävät manalassa pohjatonta tynnyriä.
Europevalkoisen härän hahmossa Zeus ryöstää prinsessa Europen ja kantaa hänet Kreetalle, jossa hänestä tulee kuningas Minoksen äiti.
IoZeuksen rakastama ja hiehoksi muutettu Io on satasilmäisen Argoksen vartioima, ja harhailee sitten Egyptiin asti, jossa hän saa takaisin ihmishahmonsa.
Herakleen kaksitoista urotyötäkuningas Eurystheuksen palveluksessa Herakles suorittaa kaksitoista mahdottomana pidettyä urotyötä, Nemean leijonasta Kerberokseen.
MeleagrosMeleagroksen elämä on sidottu kekäleeseen; Kalydonin villisian metsästyksen jälkeen hänen äitinsä Althaia heittää kekäleen tuleen.
Oidipus ja SfinksiOidipus ratkaisee arvoituksen olennosta, joka kulkee aamulla neljällä, keskipäivällä kahdella ja illalla kolmella jalalla — ihminen — ja vapauttaa Theban.
Perseus ja MedusaAthenen ja Hermeksen opastamana Perseus mestaa Gorgon katsoen sitä vain pronssikilpensä heijastuksesta.
Sisyfospetettyään jumalat ja huijattuaan itse kuolemaa Sisyfos vierittää ikuisesti kiveä, joka vierii aina takaisin huipulta.
Tantalosloukattuaan vakavasti jumalia Tantalos kärsii manalassa ikuista nälkää ja janoa, kun vesi ja hedelmät väistyvät alati.
Ο Χείρωνας, ο δάσκαλος των ηρώωνΟ γιατρός που μπορούσε να θεραπεύσει τους πάντες — εκτός από τον εαυτό του.
Η Κίρκη και οι σύντροφοι του ΟδυσσέαΈνα μαγικό ποτό που δείχνει στον καθένα τι πραγματικά είναι.
Ανάμεσα στη Σκύλλα και τη ΧάρυβδηΔύο δρόμοι, κανένας καλός. Πώς διαλέγεις;
Ο Μαρσύας και ο αυλόςΈπαιζε υπέροχα. Το λάθος του ήταν ότι προκάλεσε έναν θεό.
Ο Ιξίων και ο τροχόςΟ πρώτος άνθρωπος που πρόδωσε αυτόν που τον φιλοξένησε.
Ο Τάλως, ο χάλκινος φύλακαςΈνας γίγαντας που δεν κουραζόταν ποτέ — και ένα μικρό καρφί.
Η Ιππολύτη και η ζώνη των ΑμαζόνωνΗ αποστολή είχε ήδη πετύχει ειρηνικά. Μία φήμη την έκανε πόλεμο.
Ο Περσέας και η ΑνδρομέδαΜια μητέρα καυχήθηκε. Την τιμωρία την πλήρωσε η κόρη της.
Ο Δίας και ο ΤυφώνΗ τελευταία μάχη για τον κόσμο — και η μόνη φορά που ο Δίας έχασε.
Ο Νέσσος και η ΔηιάνειραΟ εχθρός που πέθαινε της έδωσε ένα δώρο. Το κράτησε είκοσι χρόνια.
Η Αριάδνη και ο ΔιόνυσοςΤην άφησαν κοιμισμένη σε ένα άδειο νησί. Ξύπνησε και έγινε θεά.
Η Δανάη και το ξύλινο κιβώτιοΟ βασιλιάς έκανε τα πάντα για να μη βγει αληθινή η προφητεία. Έτσι την έκανε να βγει.
Η ΝαυσικάΌλες έφυγαν τρέχοντας. Μία κοπέλα έμεινε και του μίλησε.
Η ΓιγαντομαχίαΟι θεοί δεν μπορούσαν να νικήσουν μόνοι τους. Χρειάζονταν έναν θνητό.
Ο Φινέας, οι Άρπυιες και οι ΣυμπληγάδεςΈνας τυφλός γέρος έδωσε στους Αργοναύτες το κλειδί για το αδύνατο πέρασμα.
Ο Κάδμος και οι ΣπαρτοίΈσπειρε δόντια δράκοντα και θέρισε στρατό. Μετά τον άφησε να αυτοκαταστραφεί.
Ο Πύραμος και η ΘίσβηΜίλησαν χρόνια μέσα από μια ρωγμή στον τοίχο. Συναντήθηκαν μία φορά.
Ο Απόλλων, ο Πύθων και οι ΔελφοίΑκόμα και ο θεός που σκότωσε το τέρας έπρεπε να πάει εξορία για οκτώ χρόνια.
Η Αρέθουσα και ο ΑλφειόςΈγινε νερό για να του ξεφύγει. Εκείνος έγινε νερό για να τη βρει.
Ο Ερμής και ο Άργος ο ΠανόπτηςΕίχε εκατό μάτια και τα μισά έμεναν πάντα ανοιχτά. Δεν τον νίκησε όπλο — τον νίκησε μια ιστορία.
Τα βόδια του ΉλιουΟ Οδυσσέας τους έβαλε να ορκιστούν. Ο όρκος κράτησε όσο και το φαγητό.
Ο Γηρυόνης και οι στήλεςΤαξίδεψε ως το τέλος του κόσμου — και δανείστηκε το κύπελλο του Ήλιου για να φτάσει.
Ο Βορέας και η ΩρείθυιαΟι Αθηναίοι θυμήθηκαν αυτόν τον γάμο τη μέρα που είδαν τον περσικό στόλο.
Το τόξο και οι μνηστήρεςΈστησε τον διαγωνισμό η Πηνελόπη. Κανείς δεν σκέφτηκε ποιος άλλος μπορεί να συμμετάσχει.
Ο Εριχθόνιος και οι πρώτοι ΑθηναίοιΟι Αθηναίοι δεν ήρθαν από αλλού. Ήταν, έλεγαν, φτιαγμένοι από το ίδιο τους το χώμα.
Ο Άμυκος και ο ΠολυδεύκηςΈνας γίγαντας που κέρδιζε με δύναμη συνάντησε κάποιον που ήξερε τεχνική.
Ο ΒούσιριςΘυσίαζε ξένους για να σταματήσει η ξηρασία. Ο ένατος ξένος ήταν ο Ηρακλής.
Η ΣεμέληΖήτησε να τον δει όπως είναι πραγματικά. Ήταν η μόνη ερώτηση που δεν έπρεπε να κάνει.
Η ουλή του ΟδυσσέαΕίκοσι χρόνια δεν τον αναγνώρισε κανείς. Μια γριά τον βρήκε με τα χέρια της.
Ο Χρύσης και η αρρώστιαΈνας γέρος ζήτησε πίσω την κόρη του. Τον έδιωξαν — και άρχισε η Ιλιάδα.
Ο Δόλων και τα άλογα του ΡήσουΤους είπε ό,τι ήξερε για να ζήσει. Και τον σκότωσαν ακριβώς επειδή τα είπε.
Οι ληστές του δρόμουΟ Θησέας σκότωσε τον καθένα με τον τρόπο που ο ίδιος σκότωνε τους άλλους.
Το χρυσόμαλλο δέραςΤο φύλαγε ένα φίδι που δεν κοιμόταν ποτέ. Μέχρι εκείνο το βράδυ.
Τα Ηλύσια και η ΛήθηΟ Κάτω Κόσμος δεν ήταν ένας τόπος. Ήταν τρεις — και ένα ποτάμι που σβήνει τα πάντα.
Ο Δάφνις, ο πρώτος τραγουδιστήςΑπό αυτόν τον βοσκό της Σικελίας ξεκίνησε όλη η ποίηση για τη φύση.
Ο Ικάριος και η ΗριγόνηΟ πρώτος άνθρωπος που μοίρασε κρασί. Και οι πρώτοι που δεν ήξεραν τι είναι.
Ο ΘάμυριςΕίπε ότι τραγουδάει καλύτερα από τις Μούσες. Δεν του πήραν τη ζωή — του πήραν το τραγούδι.
Ο Γλαύκος ο ψαράςΕίδε τα ψάρια του να ξαναζωντανεύουν πάνω στο χορτάρι. Και έκανε το λάθος να το δοκιμάσει.
Το δαχτυλίδι του ΠολυκράτηΉταν πολύ τυχερός. Ένας φίλος του είπε ότι αυτό είναι κακό σημάδι.
Ο Δάμων και ο ΦιντίαςΟ ένας πήγε να τακτοποιήσει τα δικά του. Ο άλλος κάθισε στη θέση του, να πεθάνει.
Ο Μόψος και ο ΚάλχαςΔύο μάντεις έκαναν διαγωνισμό. Ο ένας ήξερε ότι θα πεθάνει αν χάσει.
Ο ΣαρπηδόναςΡώτησε γιατί τους δίνουν τις καλύτερες θέσεις. Και απάντησε ο ίδιος.
Ο ΤρωίλοςΑν έφτανε τα είκοσι, η Τροία δεν θα έπεφτε ποτέ. Δεν τα έφτασε.
B2
Troijan sota ja suuret intohimot
AkhilleusAkhilleuksen viha Agamemnonia kohtaan, Patrokloksen kuolema ja kaksintaistelu Hektoria vastaan muodostavat Ilias-eepoksen ytimen.
Aineiaspaetessaan liekehtivää Troijaa Aineias kantaa isäänsä Ankhisesta harteillaan ja lähtee perustamaan sukua, josta Rooma syntyy.
Dionysos ja merirosvotmerirosvot sieppaavat Dionysoksen tuntematta häntä; jumala kasvattaa viiniköynnöksen mastoon ja muuttaa miehistön delfiineiksi.
Hektor ja Andromakheennen taisteluun palaamista Hektor jättää jäähyväiset Andromakhelle ja heidän pojalleen — Iliaan liikuttavin kohtaus.
Ifigeneiajotta kreikkalainen laivasto pääsisi lähtemään Troijaan, Agamemnonin on uhrattava tyttärensä Auliissa — Euripideella Artemis korvaa hänet peuralla.
Hera ja EkhoHeran rangaistuksena juoruilustaan nymfi Ekho voi enää vain toistaa toisten viimeisiä sanoja, ja riutuu rakkaudesta Narkissokseen.
KassandraApollon antaa Kassandralle ennustamisen lahjan, ja torjuttuna tuomitsee hänet ennustamaan totuuden ilman että häntä koskaan uskotaan.
Eriksen omenaEris heittää omenan ”kauneimmalle”; Pariin tuomio Afroditen hyväksi johtaa Troijan sotaan.
Niobekerskuttuaan saaneensa enemmän lapsia kuin Leto, Niobe näkee heidän kaikkien menehtyvän Apollonin ja Artemiin nuoliin, ja muuttuu itkeväksi kiveksi.
Pygmalionkuvanveistäjä Pygmalion rakastuu luomaansa norsunluiseen patsaaseen, ja Afrodite herättää sen eloon.
Ο Τιθωνός και η ΗώςΖήτησε αθανασία για τον αγαπημένο της — και ξέχασε να ζητήσει το πιο σημαντικό.
Ο Ερυσίχθων και το ιερό δάσοςΈκοψε ό,τι δεν του ανήκε — και η τιμωρία του ήταν να μη χορταίνει ποτέ.
Η Θέτιδα και η φτέρνα του ΑχιλλέαΜια μητέρα τον έκανε άτρωτο παντού — εκτός από εκεί που τον κρατούσε.
Ο Λαοκόων και το ξύλινο άλογοΕίπε την αλήθεια στη σωστή στιγμή. Και αυτό ακριβώς τον κατέστρεψε.
Η Ελένη: το πρόσωπο που κατηγορήθηκεΔέκα χρόνια πολέμου, χιλιάδες νεκροί — και μία γυναίκα να τα φορτωθεί όλα.
Ο Αίας και τα όπλα του ΑχιλλέαΔεν τον σκότωσε ο εχθρός. Τον σκότωσε μια ψηφοφορία.
Ο Παλαμήδης, ο εφευρέτηςΑπέδειξε μια φορά ότι ήταν πιο έξυπνος από τον Οδυσσέα. Δεν χρειάστηκε δεύτερη.
Ο Πέλοπας και ο ΜυρτίλοςΚέρδισε τον αγώνα με μια υπόσχεση που δεν σκόπευε να κρατήσει. Η οικογένειά του πλήρωνε για γενιές.
Ο ΠάτροκλοςΦόρεσε τα όπλα του φίλου του για να σώσει τον στρατό. Ξέχασε πού έπρεπε να σταματήσει.
Η Ηρώ και ο ΛέανδροςΚάθε νύχτα κολυμπούσε προς ένα λυχνάρι. Μια νύχτα ο αέρας το έσβησε.
Ο ΆδωνιςΔύο θεές τον διεκδίκησαν και ένας δικαστής μοίρασε τον χρόνο του.
Η ΠενθεσίλειαΟ Αχιλλέας κατάλαβε ποια ήταν τη στιγμή που της έβγαλε το κράνος.
Ο Μέμνων και η ζυγαριά του ΔίαΔύο μητέρες θεές, δύο γιοι ίσοι. Ο Δίας τους ζύγισε.
Η Ινώ και το πέπλο της ΛευκοθέαςΠήδηξε στη θάλασσα για να πεθάνει. Η θάλασσα την κράτησε και την έκανε θεά των ναυαγών.
Ο Κέφαλος και η ΠρόκριςΔοκίμασε αν τον αγαπούσε. Κέρδισε τη δοκιμασία και έχασε τα πάντα.
Ο Λυκούργος της ΘράκηςΚυνήγησε έναν θεό με το τσεκούρι. Ο θεός δεν τον χτύπησε — του πήρε το μυαλό.
Ο Άρης, η Αφροδίτη και το δίχτυΟ κουτσός τεχνίτης έπιασε τον θεό του πολέμου χωρίς να σηκώσει όπλο.
Ο Θησέας και ο Πειρίθους στον ΆδηΗ φιλία τους ξεκίνησε με μια κλοπή και τελείωσε σε δύο πέτρινες καρέκλες.
Ο Άκις και η ΓαλάτειαΟ Κύκλωπας έμαθε να τραγουδάει για εκείνη. Και μετά σήκωσε το βουνό.
Ο Ηρακλής και η ΟμφάληΠουλήθηκε ως δούλος για έναν φόνο. Η αγοράστρια τού έδωσε ρόκα.
Ο Αίας ο ΛοκρόςΜια πράξη μέσα σε ναό — και ο στρατός που δεν τον τιμώρησε πλήρωσε μαζί του.
Η Ησιόνη και η πρώτη άλωση της ΤροίαςΗ Τροία έπεσε δύο φορές. Την πρώτη, για έναν μισθό που δεν πληρώθηκε.
Ο Τήλεφος και το δόρυ που θεραπεύειΜόνο αυτός που σε πλήγωσε μπορεί να σε γιατρέψει — και πρέπει να του το ζητήσεις.
Οι ΑλωάδεςΔύο έφηβοι στοίβαξαν βουνά για να φτάσουν στον Όλυμπο. Και σχεδόν τα κατάφεραν.
Ο Αμφίων και ο ΖήθοςΟ ένας κουβαλούσε τις πέτρες. Ο άλλος έπαιζε λύρα — και οι πέτρες τον ακολουθούσαν.
Η οργή του ΑχιλλέαΗ πρώτη λέξη της Ιλιάδας δεν είναι «πόλεμος». Είναι «θυμός».
Η ΗλέκτραΔεκαπέντε χρόνια περίμενε τον αδελφό της. Και όταν ήρθε, της είπαν ότι είναι νεκρός.
Το ποτήρι στην ΑθήναΟ πατέρας του κρατούσε το δηλητήριο. Τον έσωσε το σχήμα ενός σπαθιού.
Οι γυναίκες της ΛήμνουΈνα νησί χωρίς άντρες. Και μία κοπέλα που δεν μπόρεσε να το κάνει.
Η Έχιδνα, η μητέρα των τεράτωνΣχεδόν κάθε τέρας που νίκησε ένας ήρωας ήταν παιδί της ίδιας γυναίκας.
Οι Αμαζόνες στην ΑθήναΉρθαν από τη Μαύρη Θάλασσα ως την Ακρόπολη — και μία από αυτές πολέμησε στο πλευρό των Αθηναίων.
Οι ΗρακλείδεςΤα παιδιά του πιο δυνατού ανθρώπου δεν είχαν πού να κοιμηθούν.
Ο Αρισταίος και οι μέλισσεςΠέθαναν όλες οι μέλισσές του. Η αιτία ήταν κάτι που είχε κάνει χρόνια πριν.
Ο ΕπιμενίδηςΚοιμήθηκε σε μια σπηλιά ψάχνοντας ένα πρόβατο. Ξύπνησε πενήντα εφτά χρόνια μετά.
Ο Άδραστος και οι ΕπτάΟ χρησμός έλεγε να παντρέψει τις κόρες του με ένα λιοντάρι και έναν κάπρο.
Ο Φοίνικας, ο δάσκαλος του ΑχιλλέαΜίλησε τελευταίος. Και του θύμισε ότι κάποτε τον τάιζε με το χέρι του.
Ο Ίων και η ΚρέουσαΤο αγόρι σκούπιζε τον ναό των Δελφών. Η γυναίκα που ήρθε να ρωτήσει ήταν η μητέρα του.
Γ1
Tragedian suuret aiheet
AlkestisAlkestis suostuu kuolemaan puolisonsa Admetoksen sijasta; Herakles, kiitollisena tämän vieraanvaraisuudesta, riistää hänet Kuolemalta.
Antigoneuhmaten Kreonin käskyä Antigone toimittaa hautajaiskunnian veljelleen Polyneikeelle ja maksaa siitä hengellään.
AsklepiosApollonin poika ja lääketieteen isä, Asklepios päätyy herättämään kuolleita henkiin — Zeus surmaa hänet salamalla palauttaakseen maailmanjärjestyksen.
Filokteteskymmeneksi vuodeksi Lemnokselle hylättynä Herakleen jousen kanssa, kreikkalaisten on tuotava Filoktetes takaisin, sillä ilman tuota jousta Troija ei voi kaatua.
Hippolytos ja FaidraFaidra rakastaa salaa poikapuoltaan Hippolytosta; torjuttuna hän syyttää tätä ja surmaa itsensä, ja Theseus kiroaa viattoman poikansa.
MedeiaIasonin pettämänä, joka aikoo naida Korintin kuninkaan tyttären, Medeia toteuttaa kaikkein hirvittävimmän koston: surmaa omat lapsensa.
OrestesOrestes kostaa isänsä Agamemnonin surmaamalla Klytaimnestran, ja on sitten Erinyiden ajamana tuomittavana ja vapautetaan Ateenassa.
PentheusTheban kuningas torjuu Dionysoksen kultin; jumala johdattaa hänet Kithaironille, jossa mainadit — heidän joukossaan hänen oma äitinsä — repivät hänet kappaleiksi.
Kahlittu PrometheusKaukasokseen naulattuna, maksansa joka päivä kotkan syömänä, Prometheus kieltäytyy alistumasta Zeukselle.
Teiresiaselettyään sekä miehenä että naisena Teiresias sokaistaan Heran toimesta mutta saa Zeukselta näkijän lahjan — hänestä tulee Theban suuri tietäjä.
Ο Ηρακλής στο σταυροδρόμιΔύο γυναίκες, δύο δρόμοι — και η πιο διάσημη επιλογή της αρχαίας ηθικής.
Ο Πολύιδος και το βότανο της ζωήςΑνέστησε ένα παιδί. Και μετά τον ανάγκασαν να δώσει και τη γνώση.
Ο Σαλμωνέας, ο βασιλιάς που έπαιζε τον ΔίαΈστησε βροντές από χαλκό και ζήτησε να τον λατρεύουν. Πήρε τον αληθινό κεραυνό.
Το καλάθι που δεν έπρεπε να ανοίξειΗ Αθηνά τους ζήτησε μόνο ένα πράγμα: να μην κοιτάξουν μέσα.
Ο Μελάμπους και η γλώσσα των ζώωνΈσωσε δύο φίδια. Αυτά του έδωσαν το χάρισμα να ακούει.
Ο Μίνωας, κριτής των νεκρώνΟ σκληρός βασιλιάς που, μετά τον θάνατό του, ανέλαβε να κρίνει τους άλλους.
Οι ΔιόσκουροιΟ ένας ήταν αθάνατος, ο άλλος όχι. Ζήτησε να μοιραστούν τη διαφορά.
Ο Ατρέας και ο ΘυέστηςΔύο αδέλφια, ένας θρόνος, και ένα δείπνο που ο ήλιος αρνήθηκε να δει.
Ο Τριπτόλεμος και το σιτάριΗ Δήμητρα δεν αντάμειψε τον βασιλιά. Αντάμειψε την οικογένεια που της άνοιξε την πόρτα.
Ο Πρωτεσίλαος και η ΛαοδάμειαΠήδηξε πρώτος στη στεριά ξέροντας τι σήμαινε. Του έδωσαν τρεις ώρες πίσω.
Ο Αμφιάραος και οι Επτά επί ΘήβαςΉξερε από πριν ότι θα πέθαινε. Πήγε επειδή τον πούλησε η γυναίκα του για ένα περιδέραιο.
Η ΠολυξένηΟ πόλεμος είχε τελειώσει. Ζήτησαν άλλον έναν θάνατο για να φυσήξει ο άνεμος.
Ο ΝεοπτόλεμοςΉρθε στην Τροία έφηβος για να τελειώσει τον πόλεμο του πατέρα του. Τον τελείωσε.
Οι Πιερίδες και ο ΘάμυριςΔύο φορές κάποιος προκάλεσε τις Μούσες. Και τις δύο φορές έχασε ακριβώς αυτό που είχε.
Η Νέκυια: ο Οδυσσέας στους νεκρούςΡώτησε τον μάντη για τον δρόμο. Έφυγε έχοντας μάθει τι είναι ο θάνατος.
Η ΜύρραΖήτησε να μην ανήκει ούτε στους ζωντανούς ούτε στους νεκρούς. Της το έδωσαν.
Η Σαλμακίς και ο ΕρμαφρόδιτοςΠροσευχήθηκε να μην τους χωρίσει τίποτα ποτέ. Οι θεοί το πήραν κατά γράμμα.
Η πυρά στην ΟίτηΟ πιο δυνατός άνθρωπος του κόσμου ζήτησε μία μόνο χάρη: να τον κάψουν.
Ο Πρίαμος στη σκηνή του ΑχιλλέαΦίλησε τα χέρια που σκότωσαν τον γιο του. Είναι το τέλος της Ιλιάδας.
Ο Πελίας και οι κόρες τουΤις έπεισε ότι τον σκοτώνουν για να τον σώσουν. Και το πίστεψαν.
Ο Ερεχθέας και οι κόρες τουΗ μητέρα τους ήταν εκείνη που είπε ναι. Και εξήγησε γιατί.
Ο Ορέστης στην ΤαυρίδαΗ ιέρεια έπρεπε να τον σφάξει. Ήταν η αδελφή του — και καμιά από τις δύο πλευρές δεν το ήξερε.
Ο Ετεοκλής και ο ΠολυνείκηςΈξι πύλες τις μοίρασε ήρεμα. Στην έβδομη πήγε ο ίδιος.
Ο Καπανέας και η ΕυάδνηΕίπε ότι θα μπει στη Θήβα ακόμα κι αν τον εμποδίσει ο Δίας. Ο Δίας τον άκουσε.
Ο Ηρακλής μαινόμενοςΓύρισε από τον Κάτω Κόσμο έγκαιρα για να τους σώσει. Και τους σκότωσε ο ίδιος.
Η ΕκάβηΕίχε πενήντα παιδιά. Έχασε το τελευταίο σε μία μέρα — και τότε άλλαξε.
Γ2
Kosmogonia, filosofia ja oppineet kertomukset
AlkyoneKeyksin haaksirikon jälkeen puolisot muutetaan jäälinnuiksi — siitä ”alkyonipäivät”, nuo tyynen meren päivät keskellä talvea.
AtlantisPlaton kertoo Timaioksessa ja Kritiaassa mahtavasta saaresta, joka vajosi yhdessä päivässä ja yössä uhmattuaan alkukantaista Ateenaa.
Deukalion ja Pyrrhavedenpaisumuksen ainoina eloonjääneinä Deukalion ja Pyrrha asuttavat maan uudelleen heittämällä kiviä olkansa yli.
EndymionSelenen, Kuun, rakastama kaunis Endymion vaipuu ikuiseen uneen, joka säilyttää hänen nuoruutensa ikuisesti.
Eros ja PsykheApuleiuksella Psykhe menettää Eroksen haluttuaan nähdä tämän kasvot, selviää Afroditen koettelemuksista ja saavuttaa kuolemattomuuden.
FaethonAuringon poika Faethon saa luvan ohjata isänsä vaunuja, menettää hallinnan ja sytyttää maailman tuleen — Zeus surmaa hänet salamalla.
Viisi ihmissukuaTöissä ja päivissä Hesiodos kuvaa ihmissukujen kulun: kulta, hopea, pronssi, sankarit ja rauta.
Prokne ja FilomelaTereuksen Filomelaa vastaan tekemän rikoksen jälkeen, joka paljastuu kudonnaisen kautta, kaksi sisarta toteuttavat hirvittävän koston ennen kuin heidät muutetaan linnuiksi.
Protagoraan myyttiPlatonin dialogissa Epimetheus unohtaa varustaa ihmisen, Prometheus varastaa taidot ja tulen, ja Zeus jakaa kaikille häveliäisyyden ja oikeudenmukaisuuden.
TheogoniaHesiodoksen runoelma kertoo maailman synnystä, alkukantaisesta Khaoksesta Zeuksen voittoon titaaneista.
Το δαχτυλίδι του ΓύγηΑν κανείς δεν μπορούσε να σε δει, θα παρέμενες δίκαιος;
Η αλληγορία του σπηλαίουΔεμένοι από τη γέννησή τους, βλέπουν σκιές — και τις ονομάζουν πραγματικότητα.
Ο μύθος του ΗρόςΈνας στρατιώτης επιστρέφει από τους νεκρούς και περιγράφει πώς διαλέγουμε τη ζωή μας.
Ο ηνίοχος και τα δύο άλογαΗ ψυχή ως άρμα: ένας οδηγός και δύο άλογα που δεν τραβούν προς την ίδια μεριά.
Ο μύθος του Αριστοφάνη για τον έρωταΉμασταν κάποτε ολόκληροι. Μας έκοψαν στη μέση — και από τότε ψάχνουμε.
Ο Θεύθ, ο Θαμούς και η εφεύρεση της γραφήςΈνας θεός παρουσιάζει τη μεγαλύτερη εφεύρεσή του. Ο βασιλιάς δεν εντυπωσιάζεται.
Ο Πρωτέας, ο γέρος της θάλασσαςΉξερε κάθε απάντηση. Θα σου την έδινε μόνο αν άντεχες να μην τον αφήσεις.
Από Ερινύες σε ΕυμενίδεςΗ στιγμή που η εκδίκηση παραιτήθηκε και δέχτηκε να γίνει δικαστήριο.
Ο Ζαγρεύς και η ορφική καταγωγή του ανθρώπουΟ μύθος που εξηγούσε γιατί ο άνθρωπος είναι φτιαγμένος από δύο αντίθετα υλικά.
Η ΚλυταιμνήστραΤον περίμενε δέκα χρόνια με το πιο κόκκινο χαλί που είχε δει η Ελλάδα.
Ο Κώκαλος και το κοχύλιΟ Μίνωας έψαχνε τον Δαίδαλο σε όλη τη Μεσόγειο. Τον βρήκε με έναν γρίφο — και πέθανε γι' αυτό.
Ο Αλκμαίων και το περιδέραιοΚαμία γη που είχε δει το έγκλημα δεν τον δεχόταν. Έπρεπε να βρει γη που δεν υπήρχε ακόμα.
Τα Ελευσίνια ΜυστήριαΔύο χιλιάδες χρόνια, χιλιάδες άνθρωποι τον χρόνο — και κανείς δεν είπε ποτέ τι είδε.
Ο Κροίσος και ο Σόλων«Κανέναν μη λες ευτυχισμένο πριν πεθάνει.» Το κατάλαβε πάνω στην πυρά.
Ο Οιδίποδας στον ΚολωνόΟ πιο μολυσμένος άνθρωπος του κόσμου έγινε, στο τέλος, δώρο για μια πόλη.
Ο ΗρόστρατοςΑπαγόρευσαν με νόμο να ειπωθεί το όνομά του. Το ξέρουμε ακόμα.
Το μαντείο των ΔελφώνΧίλια χρόνια, όλη η Μεσόγειος ρωτούσε μία γυναίκα καθισμένη πάνω από μια σχισμή.
Mistä aloittaa?
Jokainen tarina on grecfacile.ch-sivustolla tasolleen mukautettuna kreikankielisenä versiona, jossa on käännös ja klikattava sanasto. Jos olet aloittelija, kymmenen A1-myyttiä luetaan alle 500 kreikan sanalla — ja tunnet juonet jo entuudestaan.
Aloita tasolta A1