Ποιόν ενέργειας: θα γράφω ή θα γράψω;
Η πιο ελληνική επιλογή της γραμματικής: δύο θέματα, και μετά το θα ή το να διαλέγεις — διάρκεια ή στιγμή.
Δύο θέματα, δύο οπτικές
Το ενεστωτικό θέμα (γράφ-) βλέπει την πράξη σε εξέλιξη ή επανάληψη· το αοριστικό (γράψ-) ως σύνολο. Η αντίθεση αυτή περνά σε μέλλοντα, υποτακτική, προστακτική.
Μετά το θα
θα γράψω = μία φορά, συνοπτικά: Αύριο θα γράψω το email. θα γράφω = συνέχεια ή επανάληψη: Κάθε μέρα θα σου γράφω.
| συνοπτικό (γράψ-) | μη συνοπτικό (γράφ-) |
|---|---|
| θα γράψω αύριο | θα γράφω κάθε μέρα |
| να γράψεις το όνομά σου | να γράφεις πιο συχνά |
| Γράψε το εδώ! | Γράφε μου συχνά! |
Μετά το να και στην προστακτική
Ίδια λογική: Θέλω να γράψω ένα βιβλίο / Μου αρέσει να γράφω. Προστακτική: Γράψε την απάντηση! / Γράφε μου!
Ο πλήρης πίνακας: οκτώ χρόνοι
Δύο άξονες αρκούν για να μπει σε τάξη ΟΛΟ το ρηματικό σύστημα: η χρονική βαθμίδα (παρελθόν / παρόν / μέλλον) και το ποιόν ενέργειας (εξακολουθητικό-επαναλαμβανόμενο, συνοπτικό-στιγμιαίο, συντελεσμένο). Κάθε κελί δίνει έναν χρόνο, στην ενεργητική και στην παθητική.
| χρόνος | χρονική βαθμίδα | ποιόν ενέργειας | παράδειγμα |
|---|---|---|---|
| ενεστώτας | παρόν | εξακολουθητικό | γράφω / γράφομαι |
| παρατατικός | παρελθόν | εξακολουθητικό | έγραφα / γραφόμουν |
| εξακολουθητικός μέλλοντας | μέλλον | εξακολουθητικό | θα γράφω / θα γράφομαι |
| αόριστος | παρελθόν | συνοπτικό | έγραψα / γράφτηκα |
| συνοπτικός μέλλοντας | μέλλον | συνοπτικό | θα γράψω / θα γραφτώ |
| παρακείμενος | παρόν | συντελεσμένο | έχω γράψει / έχω γραφτεί |
| υπερσυντέλικος | παρελθόν | συντελεσμένο | είχα γράψει / είχα γραφτεί |
| συντελεσμένος μέλλοντας | μέλλον | συντελεσμένο | θα έχω γράψει / θα έχω γραφτεί |
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.