Οι πτώσεις των ονομάτων
Τέσσερις πτώσεις, δύο αριθμοί: πλήρη παραδείγματα, η γενική πληθυντικού σε -ων που μετακινεί τον τόνο, και η κλητική.
Οι τέσσερις πτώσεις και η δουλειά τους
Ονομαστική = υποκείμενο. Γενική = κτήση (του πατέρα) και έμμεσο αντικείμενο (θα του πω). Αιτιατική = αντικείμενο και μετά από προθέσεις. Κλητική = προσφώνηση. Η αρχαία δοτική χάθηκε — τη θέση της πήραν το σε + αιτιατική και η γενική.
Αρσενικό: ο φίλος
Το κλιτικό πρότυπο των αρσενικών σε -ος, το πλουσιότερο του συστήματος: τέσσερις διαφορετικοί τύποι στον ενικό.
| πτώση | ενικός | πληθυντικός |
|---|---|---|
| ονομαστική | ο φίλος | οι φίλοι |
| γενική | του φίλου | των φίλων |
| αιτιατική | τον φίλο | τους φίλους |
| κλητική | φίλε! | φίλοι! |
Θηλυκό και ουδέτερο: η γυναίκα, το παιδί
Το θηλυκό στον ενικό διακρίνεται μόνο από το άρθρο· το ουδέτερο έχει πάντα ίδια ονομαστική, αιτιατική και κλητική — ουσιαστικά δύο τύπους ανά αριθμό.
| πτώση | η γυναίκα | το παιδί |
|---|---|---|
| ονομαστική | η γυναίκα / οι γυναίκες | το παιδί / τα παιδιά |
| γενική | της γυναίκας / των γυναικών | του παιδιού / των παιδιών |
| αιτιατική | τη γυναίκα / τις γυναίκες | το παιδί / τα παιδιά |
| κλητική | γυναίκα! / γυναίκες! | παιδί! / παιδιά! |
Η γενική πληθυντικού: -ων και ο τόνος
Όλα τα γένη κάνουν -ων στη γενική πληθυντικού. Σε πολλά θηλυκά ο τόνος κατεβαίνει: η θάλασσα → των θαλασσών, η γλώσσα → των γλωσσών. Κληρονομιά του αρχαίου τονισμένου -ῶν.
Η κλητική: Γιώργο! κύριε!
Μόνο τα αρσενικά σε -ος έχουν δικό τους τύπο: -ε (κύριε!) ή -ο στα περισσότερα ονόματα (Γιώργο!). Όλα τα άλλα χρησιμοποιούν την ονομαστική χωρίς άρθρο: Μαρία! παιδιά!
Σειρά σου
Διάλεξε τον σωστό τύπο.