Nikos Tsiforos

Tsiforos 27 Ağustos 1909’da Mısır’ın İskenderiye kentinde doğdu ve yazdığı neredeyse her şeyin asıl kahramanı olan Atina’da büyüdü. Hukuk okudu ama avukatlığı hiçbir zaman gerçekten yapmadı; onu daha çok gazetecilik, tiyatro ve başkentin kahveleri ile sokak köşeleri çekiyordu; oralarda insanların nasıl konuştuğunu dikkatle dinlerdi.

1930’lardan itibaren, özellikle de İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Atina gazete ve dergileri için mizahi köşe yazıları ve öyküler yazdı; gündelik hayatın küçük dramları üzerine kısa ve keskin yazıları onu çok okunan bir yazar yaptı. Aynı zamanda sahne için yazmaya başladı. Polyvios Vasileiadis ile birlikte Yunan eğlence dünyasının en üretken yazar ikililerinden birini oluşturdu: ikisi, Yunan halk sinemasının yılda onlarca film ürettiği ve bütün ülkenin bunları izlemeye gittiği bir dönemde tiyatro için komediler ve sinema için senaryolar yazdı.

Tsiforos hayatının sonuna kadar müthiş bir tempoyla çalıştı; kitaplar, oyunlar ve senaryolar yazdı, bazen aynı anda. Kendisi de filmler yönetti. 6 Ağustos 1970’te altmış yaşında Atina’da öldü; hâlâ ülkenin en sevilen yazarlarından biriydi.

Tsiforos’un özel yeteneği, büyük ve ciddi bir şeyi alıp sokağın diliyle yeniden anlatmaktı. En ünlü kitabı Ελληνική μυθολογία (Yunan Mitolojisi) içinde Olimpos tanrıları bir Atina mahallesinden bir aile gibi davranır: Zeus, karısı Hera ile başı hep belada olan çapkın bir patrondur, kahramanlar egosu büyük kabadayılardır ve herkes argolu, hızlı ve çok komik bir Yunanca konuşur. Kitap mitlerle alay etmekten çok onları yakınlaştırır; ona gülen okurlar hikâyeleri de öğrenirdi.

Aynısını tarihle de yaptı. Εμείς και οι Φράγκοι (Biz ve Franklar) ve Σταυροφορίες (Haçlı Seferleri), Haçlı Seferleri’ni ve Yunanistan’daki yüzyıllık Batı egemenliğini, modern Atinalılar gibi konuşan şövalyeler ve papalarla dolu, anakronizmlerle bezeli komik bir vakayiname olarak anlatır. Τα παιδιά της πιάτσας (Köşe Başının Çocukları) kitabında ise kendi şehrine, onun küçük düzenbazlarına, kumarbazlarına ve hayalperestlerine döndü.

Tiyatro ve sinema için Vasileiadis ile birlikte yanlış anlamaların, karışan kimliklerin ve para sıkıntılarının komedilerini yazdı; bunlarda 1950’ler ve 1960’lar Atina’sının yoksul memurları, ev sahibesi kadınları ve kurnaz yaramazları rol alır. Hızlı, ironik ve halk deyişleriyle dolu diyalogları, o filmlerin bugün hâlâ güldürmesinin büyük bir nedenidir.

Tsiforos’un kitapları hâlâ basılıyor ve her Yunan kitapçısında satılıyor; Ελληνική μυθολογία çoğu zaman Yunan gençlerinin okul dışında mitlerle ilk tanıştığı kitaptır. Kitaplarından ve yazdığı filmlerden pek çok söz gündelik dile geçmiştir. O dönemin büyük komedyenlerinin Tsiforos ve meslektaşlarının repliklerini söylediği Yunan sinemasının altın çağı komedileri, Yunan televizyonunda tekrar tekrar gösterilir. Bir öğrenci için, aynı miti basit bir versiyonda okuduktan sonra Ελληνική μυθολογία’dan bir sayfa okumak harika bir alıştırmadır: hikâyeyi bileceğiniz için şakaların tadını çıkarabilir ve argo kelimeler toplayabilirsiniz.

• Hukuk okudu ama geçimini mizahla, köşe yazarı, oyun yazarı ve senarist olarak sağladı.
• Ελληνική μυθολογία adlı eserinde Olimpos tanrıları Atina sokak köşelerinin argosunu konuşur.
• Polyvios Vasileiadis ile birlikte Yunan halk sinemasının en üretken yazar ikililerinden birini oluşturdu.