Nikos Kavvadias

Kavvadias 11 Ocak 1910'da Mançurya'da, Harbin yakınlarındaki küçük bir kasabada doğdu; Kefalonyalı babası orada Rus ordusuna mal sağlayan bir ticaret işi yürütüyordu. Aile 1914'te Yunanistan'a döndü, Kefalonya'daki Argostoli'de yaşadı ve 1921'de Pire'ye yerleşti. Çocuk büyük limanda, gemilerin ve denizcilerin arasında büyüdü ve 1928'de Petros Valhalas takma adıyla dergilerde şiir yayımlamaya başladı. Tıp okumak istiyordu, ama babasının hastalığı ve ölümü onu çalışmaya zorladı: önce bir denizcilik bürosunda, sonra 1929'dan itibaren denizde güverte tayfası olarak.

1939'da telsiz operatörü diplomasını aldı ve hayatının geri kalanında işi bu oldu: telsiz kabininde tek başına, Pire, Kızıldeniz, Hint Okyanusu, Amerika kıtası ve Uzakdoğu arasında işleyen yük ve yolcu gemilerinde mesaj çeken ασυρματιστής. 1940–41'de Arnavutluk cephesinde savaştı, işgal yıllarını Atina'da geçirip direnişe katıldı ve 1944'te yeniden denize döndü. Son yolculuğu 1974'ün sonunda bitti.

Hiç evlenmedi ve yolculuklar arasında Atina'da kız kardeşinin ailesiyle yaşadı. Kısa boylu, kel ve yumuşak huylu biriydi; dostları ona ilk kitabından ötürü «Marabu» ya da «ο Κόλιας» derdi. 10 Şubat 1975'te Atina'da aniden felç geçirerek öldü; üçüncü kitabının çıkmasına birkaç hafta vardı.

Kavvadias sağlığında yalnızca üç şiir kitabı yayımladı ve her biri kısadır. Adını çirkin bir Afrika leyleğinden alan Μαραμπού (Marabu, 1933), güçlü, dalgalı bir ritimle kafiyeli dörtlüklerde anlatılan denizcilerden, ateşçilerden, limanlardan ve egzotik dövmelerden oluşan bir galeridir: alışkanlığından ölen Cibutili bir ateşçi, Cezayir'de alınmış bir bıçak, Japonya'nın sıcak akıntısı Kuro Siwo. Πούσι (Sis, 1947) daha karanlık ve daha yoğundur, savaşın ve tehlikeli denizlerde geçen yılların izini taşır: bir gece vardiyasında yazılan «Θεσσαλονίκη» şiiri memlekette kalmış kayıp bir aşkı hatırlar; «Federico García Lorca» öldürülen İspanyol şairin yasını tutar. Τραβέρσο (Traverso, 1975) son şiirleri bir araya getirir. Hepsinde deniz bir tatil değil; bir iş, bir hapishane ve bir yazgıdır, ve denizci karada bir daha asla evinde hissetmeyeceğini bilir.

Tek romanı Η βάρδια (Vardiya, 1954), Çin Denizi'nde paslı bir yük gemisinin köprüsünde geçen bir geceyi izler; adamlar nöbet tutar ve denizci argosuyla kadınlardan, hastalıklardan, ölümden ve geride bıraktıkları limanlardan konuşur; bugün yüzyılın en iyi Yunan romanlarından biri sayılır. Bir avuç kısa düzyazı da bıraktı. Dili denizcilik terimlerini ve yabancı sözcükleri, beş kıtanın yer adlarını ve mürettebatın yalın konuşmasını karıştırır; bu da şiirlerini alışılmadık ölçüde somut kılar: makine yağının ve sisin kokusunu alırsınız. «Mal du départ» şiirinin uzak yolculukların ideal ve layık olmayan âşığı üzerine ünlü dizeleri bütün hayatını özetler.

Kavvadias'a giden yol şarkılardan geçer. Thanos Mikrutsikos'un Yannis Kutras ve başkalarının seslendirdiği Ο Σταυρός του Νότου (Güney Haçı, 1979) albümü, «Θεσσαλονίκη», «Kuro Siwo», «Ένας νέγρος θερμαστής από το Τζιμπουτί» ve «Mal du départ»ı, birinin elinde gitar olan her Yunan toplantısında çalınan şarkılara dönüştürdü; ikinci bir albüm, Γραμμές των οριζόντων (Ufuk Çizgileri), 1991'de geldi. Şiirleri okul antolojilerindedir, «Θεσσαλονίκη» kent üzerine en tanınmış şarkılardan biridir ve Η βάρδια birçok dile çevrilmiştir. Kefalonya da Pire de onu kendi şairi sayar; telsizcilerini ölümsüzleştirdiği ticaret filosu da onu kendinden biri bilir.

• Mançurya'da, Harbin yakınlarında bir kasabada doğdu; Kefalonyalı babası orada Rus ordusuna mal sağlıyordu.
• 1939'dan 1974'e kadar gemi telsizcisi olarak çalıştı; şiirler telsiz kabininde, mesajların arasında yazılırdı.
• Üçüncü ve son kitabı Τραβέρσο, ölümünden haftalar sonra, 1975'te çıktı.
• Şiirlerinin bestelendiği Güney Haçı (1979) albümü, Yunan müziği tarihinin en çok satan plaklarından biridir.