Nikos Kawadias

Kawadias urodził się 11 stycznia 1910 roku w miasteczku pod Harbinem w Mandżurii, gdzie jego ojciec, pochodzący z Kefalonii, prowadził firmę handlową zaopatrującą armię rosyjską. Rodzina wróciła do Grecji w 1914 roku, mieszkała w Argostoli na Kefalonii, a w 1921 roku osiadła w Pireusie. Chłopiec dorastał w wielkim porcie, wśród statków i marynarzy, i w 1928 roku zaczął publikować wiersze w czasopismach pod pseudonimem Petros Valhalas. Chciał studiować medycynę, ale choroba i śmierć ojca zmusiły go do pracy, najpierw w biurze żeglugowym, a od 1929 roku na morzu jako marynarz pokładowy.

W 1939 roku zdobył dyplom radiotelegrafisty i ten zawód wykonywał do końca życia: ασυρματιστής, samotny w kabinie radiowej, nadający depesze na frachtowcach i liniowcach kursujących między Pireusem, Morzem Czerwonym, Oceanem Indyjskim, obiema Amerykami i Dalekim Wschodem. Walczył na froncie albańskim w latach 1940–41, okupację spędził w Atenach, gdzie wstąpił do ruchu oporu, a w 1944 roku wrócił na morze. Jego ostatni rejs zakończył się pod koniec 1974 roku.

Nigdy się nie ożenił, a między rejsami mieszkał w Atenach u rodziny siostry. Niski, łysy i łagodny, był znany przyjaciołom jako «Marabut», od tytułu pierwszej książki, albo «ο Κόλιας». Zmarł nagle na udar w Atenach 10 lutego 1975 roku, kilka tygodni przed ukazaniem się trzeciego tomu.

Za życia Kawadias wydał tylko trzy tomy poezji i każdy z nich jest krótki. Μαραμπού (Marabut, 1933), nazwany od brzydkiego afrykańskiego bociana, to galeria marynarzy, palaczy, portów i egzotycznych tatuaży, ujęta w rymowane czterowiersze o mocnym, kołyszącym rytmie: palacz z Dżibuti, który umiera od swojego nałogu, nóż kupiony w Algierze, Kuro Siwo, ciepły prąd u wybrzeży Japonii. Πούσι (Mgła, 1947) jest mroczniejsza i gęstsza, naznaczona wojną i latami na niebezpiecznych morzach: wiersz «Θεσσαλονίκη», napisany podczas nocnej wachty, wspomina utraconą miłość w ojczyźnie; «Federico García Lorca» opłakuje zamordowanego hiszpańskiego poetę. Τραβέρσο (Traverso, 1975) zbiera ostatnie wiersze. We wszystkich morze nie jest wakacjami, lecz pracą, więzieniem i losem, a marynarz wie, że na lądzie już nigdy nie poczuje się u siebie.

Jego jedyna powieść, Η βάρδια (Wachta, 1954), opisuje jedną noc na mostku zardzewiałego frachtowca na Morzu Chińskim, gdzie mężczyźni pełnią wachtę i rozmawiają marynarskim żargonem o kobietach, chorobach, śmierci i portach, które zostawili za sobą; dziś uważa się ją za jedną z najwspanialszych greckich powieści stulecia. Zostawił też garść krótkich tekstów prozą. Jego język łączy słownictwo żeglarskie i obce, nazwy miejsc z pięciu kontynentów i prostą mowę załogi, co sprawia, że jego wiersze są niezwykle zmysłowe: czuć zapach oleju maszynowego i mgły. Słynne wersy «Mal du départ» o idealnym i niegodnym kochanku dalekich podróży streszczają całe jego życie.

Droga do Kawadiasa prowadzi przez piosenki. Płyta Thanosa Mikrutsikosa Ο Σταυρός του Νότου (Krzyż Południa, 1979), zaśpiewana przez Jannisa Kutrasa i innych, uczyniła z «Θεσσαλονίκη», «Kuro Siwo», «Ένας νέγρος θερμαστής από το Τζιμπουτί» i «Mal du départ» piosenki grane na każdym greckim spotkaniu, na którym ktoś ma gitarę; druga płyta, Γραμμές των οριζόντων (Linie horyzontów), ukazała się w 1991 roku. Jego wiersze są w szkolnych antologiach, «Θεσσαλονίκη» to jedna z najbardziej znanych piosenek o tym mieście, a Η βάρδια przetłumaczono na wiele języków. Zarówno Kefalonia, jak i Pireus uważają go za swojego poetę, a marynarka handlowa, której radiooperatorów uczynił nieśmiertelnymi, uznaje go za swojego.

• Urodził się w Mandżurii, w miasteczku pod Harbinem, gdzie jego ojciec z Kefalonii zaopatrywał armię rosyjską w towary.
• Od 1939 do 1974 roku pracował jako radiooperator na statkach; wiersze powstawały w kabinie radiowej, między depeszami.
• Jego trzeci i ostatni tom, Τραβέρσο, ukazał się w 1975 roku, kilka tygodni po jego śmierci.
• Płyta Krzyż Południa (1979) z jego wierszami do muzyki to jedna z najlepiej sprzedających się płyt w historii muzyki greckiej.