Margarita Liberaki

Liberaki urodziła się w Atenach w 1919 roku. Dorastała w Atenach okresu międzywojennego, gdy rodziny wciąż spędzały lato w wiejskich domach z dużymi ogrodami we wsiach na północ od miasta, w świecie, który miał zasilić jej najsłynniejszą książkę. Studiowała prawo na Uniwersytecie Ateńskim, ale jej prawdziwą pasją była literatura i zaczęła pisać młodo. Wyszła za mąż za Jorgosa Karapanosa, a w 1946 roku urodziła się ich córka Margarita, która została powieściopisarką Margaritą Karapanu, autorką Η Κασσάνδρα και ο λύκος (Kasandra i wilk). Małżeństwo nie przetrwało.

Jej pierwsza powieść, Τα δέντρα (Drzewa), ukazała się w 1945 roku, a druga, Τα ψάθινα καπέλα (Słomkowe kapelusze), w 1946, gdy miała dwadzieścia siedem lat. Od razu odniosła sukces, a francuski przekład, który nastąpił potem, rozsławił jej nazwisko w Paryżu. Od końca lat 40. mieszkała przez długie okresy we Francji, kursując między Paryżem a Atenami. Tam coraz bardziej zwracała się ku teatrowi, pisząc sztuki, kilka z nich po francusku, czerpiące z greckiego mitu i rytuału. Pracowała też dla kina: z amerykańskim reżyserem Julesem Dassinem napisała Fedrę (1962), współczesną wersję antycznego mitu z Meliną Merkuri w roli głównej. Do powieści wróciła z Το μυστήριο (Tajemnica, 1976). Zmarła w Atenach w 2001 roku.

Τα ψάθινα καπέλα (Słomkowe kapelusze) śledzą trzy siostry, Marię, Katerinę i Infantę, przez trzy kolejne wakacje w rodzinnym domu w Kifisii, która w latach przedwojennych była jeszcze miejscem pól, ogrodów i sosen na północ od Aten. Historię opowiada Katerina, środkowa siostra. Każda z sióstr ma swój temperament i swoją drogę: jedną pociąga miłość i małżeństwo, druga marzy o szerszym życiu, trzecia zachowuje dumę i dystans wobec chłopców, którzy się w niej zakochują. Wokół nich krążą dorośli z rodziny, sąsiedzi i młodzi mężczyźni z okolicy. Nic dramatycznego się nie dzieje, a dzieje się wszystko: dziewczęta dorastają i każde lato je zmienia.

Książkę tak pokochano za jej ton: lekki, zmysłowy, pełen słońca, owoców, upału i zapachu ogrodu, ale z podskórnym smutkiem z powodu przemijania. Była jedną z pierwszych greckich powieści, które dały młodym kobietom ich własne życie wewnętrzne, pragnienia i wątpliwości, bez moralizowania. Ο άλλος Αλέξανδρος (Inny Aleksander, 1950), mroczniejszy i bardziej eksperymentalny, opowiada o podzielonej rodzinie i dzieciach dorastających w jej cieniu. Jej późniejsze sztuki zwróciły się ku mitowi i teatrowi rytualnemu.

Τα ψάθινα καπέλα nigdy nie zniknęły z greckich księgarń. Czytają je nastolatki i dorośli, zostały zekranizowane przez grecką telewizję, a obraz trzech sióstr w słomkowych kapeluszach w letnim ogrodzie stał się częścią greckiej pamięci. Dla uczącego się to jedna z najlepszych pierwszych powieści do czytania po grecku: zdania są jasne, a jej świat lata, rodziny i pierwszej miłości wymaga niewielu wyjaśnień. Dzielnice Kifisii, ze starymi willami i zacienionymi ulicami, wciąż dają wyobrażenie o miejscu akcji. Historia matki i córki również należy do dziedzictwa: Margarita Karapanu sama stała się ważną powieściopisarką.

• Napisała Słomkowe kapelusze w wieku dwudziestu siedmiu lat, tuż po zakończeniu okupacji niemieckiej.
• Jej córka, Margarita Karapanu, także została znaną powieściopisarką.
• Napisała scenariusz Fedry (1962) razem z Julesem Dassinem, mężem Meliny Merkuri.
• Kilka jej sztuk powstało po francusku w czasie długich lat spędzonych w Paryżu.