Hayatı
Kondylakis Aralık 1861'de, o zamanlar hâlâ Osmanlı İmparatorluğu'na ait olan Girit'in güneyindeki bir dağ köyü Ano Viannos'ta doğdu. Girit'te okula gitti, sonra Atina'ya geçti; 1884'te Varvakeio okulunu bitirdi ve üniversitenin Felsefe Fakültesi'ne diploma almadan devam etti. Girit'e dönünce kısa bir süre köy okullarında öğretmenlik yaptı; bu deneyimi daha sonra edebiyata dönüştürdü.
Gazetecilik onun asıl mesleğiydi. Girit'te yerel gazetelere yazdı ve makaleleri, 1889'da onu adadan sürgün eden Osmanlı yetkililerini rahatsız etti. 1889'da Atina'ya yerleşti ve dönemin başlıca gazeteleri Άστυ, Σκριπ ve Εστία için yazdı. Yaklaşık yirmi yıl boyunca Εμπρός gazetesinin editörlüğünü yaptı ve günlük köşesini yazdı: Διαβάτης (Yoldan Geçen) imzalı binlerce yazı. Hep yoksuldu ve bununla dalga geçerek bazı yazılarını «Jean Sans Terre» (Topraksız John) diye imzaladı. Atina gazeteciler sendikası ΕΣΗΕΑ'nın kurucularından ve ilk başkanıydı. 1920'de felç geçirdi ve 25 Temmuz 1920'de Girit'teki Kandiye'de (Heraklion) bir hastanede öldü.
Eserleri
Kondylakis, Papadiamantis ve Karkavitsas ile birlikte, 1880'ler ve 1890'ların Yunan köy hayatını anlatan gerçekçi kurmaca olan ηθογραφία (töre edebiyatı) kuşağına aittir. En bilinen romanı Ο Πατούχας (Patouchas, 1892), Viannos dağlarından dev gibi, çirkin ve saf bir genç çobanın aşkı ve arzuyu keşfedip evlenmek istemesini, köyün büyük eğlencesi eşliğinde anlatır. Mizah kabadır ama kitap gerçek Girit hayatıyla doludur: konuşma, gelenekler, bayramlar, dağ insanlarının sert şefkati.
Adı Victor Hugo'yu çağrıştıran Οι άθλιοι των Αθηνών (Atina'nın Sefilleri, 1895) başkente taşınır ve onun yoksullarını, dolandırıcılarını ve yozlaşmış siyasetini gösterir. Όταν ήμουν δάσκαλος (Öğretmenken, 1916) adlı derleme, aynı adı taşıyan ünlü öyküyü içerir: genç bir köy öğretmeninin çekingen duygularını, kendisiyle hafifçe alay ederek anlattığı bir anı. Demotik Yunancayla yazdığı tek kitabı Η πρώτη αγάπη (İlk Aşk, 1919), bir oğlanın ilk tutkusunun ince bir incelemesidir ve eleştirmenler onda töre edebiyatından psikolojiye bir dönüş görür. Her şeyden önce Kondylakis, gözlem ve mizahtan oluşan kısa günlük köşe yazısı χρονογράφημα'yı neredeyse icat etti; Pavlos Nirvanas ona «fıkra yazısının babası» dedi.
Bugünkü Yunanistan’daki mirası
Yunan öğrenciler Kondylakis'i, okul antolojilerinde sıkça yer alan ve bütün bir metni okumak isteyen bir öğrenci için iyi bir ilk öykü olan Όταν ήμουν δάσκαλος aracılığıyla tanır. Πατούχας kelimesi hâlâ yarı şaka iri, sakar, iyi kalpli bir adam için kullanılır. Viannos'ta bir büstü vardır; birçok Yunan kentinde sokaklar onun adını taşır. Her Yunan gazetesinde hâlâ bulunan günlük köşe yazısı biçimini ona borçludur ve kurulmasına yardım ettiği gazeteciler sendikası bugün de Atinalı gazetecilerin ana sendikasıdır. Kitapları telif hakkı dışındadır ve Όταν ήμουν δάσκαλος Yunanca Vikikaynak'ta ücretsiz okunabilir.
Biliyor muydunuz?
- Pavlos Nirvanas ona kısa günlük gazete köşesinin, yani «fıkra yazısının babası» dedi.
- Osmanlı yetkilileri makaleleri yüzünden onu 1889'da Girit'ten sürdü.
- Διαβάτης (Yoldan Geçen) ve yoksulluğuyla ilgili bir şaka olan Jean Sans Terre (Topraksız John) dahil birçok takma adla imza attı.
- Atina gazeteciler sendikası ΕΣΗΕΑ'nın ilk başkanıydı.
Başlıca eserleri
| Yunanca başlık | Başlık | Yıl |
|---|---|---|
| Ο Πατούχας | Patouchas (roman) | 1892 |
| Οι άθλιοι των Αθηνών | Atina'nın Sefilleri (roman) | 1895 |
| Όταν ήμουν δάσκαλος | Öğretmenken (öyküler) | 1916 |
| Η πρώτη αγάπη | İlk Aşk (uzun öykü) | 1919 |
| Ενώ διέβαινα | Geçerken (derlenmiş gazete yazıları) |
Eserlerden
Wikimedia Commons’tan kamu malı görseller.
Akılda kalacak bir söz
Μίαν ημέραν, εις την προκυμαίαν των Χανίων μ' επλησίασεν ένας κύριος, φίλος οικογενειακός.
Bugünün YunancasıylaΜια μέρα, στην προκυμαία των Χανίων, με πλησίασε ένας κύριος, οικογενειακός φίλος.
Mian imeran, eis tin prokymaian ton Chanion m' eplisiasen enas kyrios, filos oikogeneiakos.
Bir gün Hanya rıhtımında, ailemizin bir dostu olan bir bey yanıma yaklaştı.
