Marika Ninu

Ninu urodziła się jako Ewangelia Atamian w 1922 roku na pokładzie statku Ευαγγελίστρια (Ewangelistria), który wiózł jej rodzinę i innych ormiańskich uchodźców ze Smyrny do Pireusu po katastrofie małoazjatyckiej. Jej droga na scenę była niezwykła. W 1944 roku poznała akrobatę Nikosa Nikolaidisa, zwanego Nino; najpierw pracowała w kasie jego trupy, a potem została jego partnerką w numerze akrobatycznym «Ντούο Νίνο» (Duo Nino), z którym jeździła w trasy. Jego matka, aktorka, nadała jej imię Marika na cześć wielkiej aktorki Mariki Kotopuli, a od Nino wzięło się jej nazwisko.

W 1948 roku piosenkarz Stelakis Perpiniadis uczynił ją główną wokalistką w klubie Florida przy alei Aleksandras w Atenach. Potem przyszło spotkanie, które odmieniło jej życie: w 1949 roku zajęła miejsce Sotirii Bellu w zespole Wasilisa Tsitsanisa, najważniejszego kompozytora piosenki ludowej po wojnie, w «Τζίμης ο Χοντρός» (Gruby Jimmy), tawernie przy ulicy Acharnon. Ludzie stali w kolejce na zewnątrz, by ich usłyszeć, a ich płyty rozniosły piosenki po całym kraju. Współpraca była burzliwa i często przerywana kłótniami, ale dała klasyczne nagrania, a w 1951 roku śpiewali nawet razem w Konstantynopolu.

W połowie lat 50. zachorowała na raka. Przeszła operację w Atenach i pojechała na leczenie do Stanów Zjednoczonych, ale zmarła 23 lutego 1957 roku, mając zaledwie trzydzieści pięć lat, opłakiwana przez cały świat muzyki ludowej.

Ninu nie pisała piosenek; jej sztuką był głos. Był czysty, lekko nosowy, z ostrą krawędzią i ogromnym uczuciem, a ona śpiewała powolne ζεϊμπέκικα i χασάπικα z precyzją, dzięki której słychać było każde słowo. W czasach, gdy rebetiko było światem mężczyzn, ona, razem z Sotirią Bellu, pokazała, że kobiecy głos potrafi unieść jego smutek i dumę równie dobrze. W ciągu zaledwie dziesięciu lat nagrała około 170 piosenek na płytach 78 obrotów, jako główny lub drugi głos.

Jej nazwisko łączy się przede wszystkim z piosenkami Tsitsanisa, wśród nich Για τα μάτια π' αγαπώ (Dla oczu, które kocham, 1949) i Ο τραυματίας (Ranny, 1949). Śpiewała też dla innych kompozytorów epoki, na przykład Ώρες σε κρυφοκοιτάζω (Godzinami patrzę na ciebie ukradkiem, 1948) Manolisa Chiotisa i Στα μπουζούκια να με πας (Zabierz mnie na buzuki, 1950) Jorgosa Mitsakisa.

Jednym z jej najcenniejszych dziedzictw jest nagranie na żywo zrobione w 1955 roku w «Τζίμης ο Χοντρός» przez amatora z magnetofonem i wydane na płycie dopiero w 1977 roku. Grecką muzykę ludową nagrywano wtedy niemal zawsze w studiu, więc ta taśma to rzadka okazja, by usłyszeć, jak brzmiał wieczór w klubie z buzuki: gwar sali, rozmowy między piosenkami i głos Ninu wypełniający przestrzeń.

Płyty Ninu łatwo dziś znaleźć, a «Για τα μάτια π' αγαπώ» to dobra pierwsza piosenka. Słuchanie Ninu i Bellu jedna po drugiej to lekcja dwóch bardzo różnych sposobów śpiewania tej samej muzyki. Jej krótkie i po części tajemnicze życie zainspirowało w Grecji książki, sztuki teatralne i telewizyjne filmy dokumentalne, a jej historię często opowiada się razem z historią Tsitsanisa i klubu, w którym śpiewali. W tawernach i klubach muzycznych śpiewacy wciąż wykonują piosenki, które rozsławiła, i wielu mówi, że nauczyło się ich z jej płyt. Uczący się może posłuchać jednej z jej piosenek z tekstem przed sobą i śledzić słowa wers po wersie.

• Jej prawdziwe nazwisko brzmiało Ewangelia Atamian; nazwisko Ninu wzięło się od jej partnera, akrobaty Nino.
• Zanim zaczęła śpiewać rebetiko, jeździła w trasy jako akrobatka w numerze w duecie.
• Amatorska taśma z 1955 roku z «Τζίμης ο Χοντρός» zachowuje jej głos w prawdziwym klubie; ukazała się na płycie w 1977 roku.
• W 1949 roku zajęła miejsce Sotirii Bellu u boku Tsitsanisa.