Maria Callas

Maria Anna Sofia Cecilia Kalogeropulu urodziła się w Nowym Jorku 2 grudnia 1923 roku jako córka greckiego aptekarza z Peloponezu. W 1937 roku matka zabrała obie córki z powrotem do Aten, a pulchna, krótkowzroczna nastolatka wstąpiła do Konserwatorium Narodowego, a potem do Konserwatorium Ateńskiego, gdzie hiszpańska sopranistka Elvira de Hidalgo wykształciła ją w technice bel canto, która stała się jej znakiem rozpoznawczym. Zadebiutowała zawodowo w Greckiej Operze Narodowej w 1941 roku, podczas niemieckiej okupacji, a swoją pierwszą Toscę zaśpiewała w Atenach w 1942 roku, zanim skończyła dziewiętnaście lat.

W 1945 roku wróciła do Ameryki, nie znalazła pracy, a w 1947 roku zaangażowano ją do La Gioconda na Arenie w Weronie, gdzie poznała dyrygenta Tullia Serafina i przemysłowca Giovanniego Battistę Meneghiniego, którego poślubiła w 1949 roku. Lata pięćdziesiąte były jej wielką dekadą: La Scala od 1950 roku, Covent Garden w 1952, Metropolitan Opera w 1956, inscenizacje z Luchinem Viscontim i Frankiem Zeffirellim oraz słynna utrata około trzydziestu kilogramów, która przemieniła ją w elegancką postać ze zdjęć.

W 1959 roku odeszła od Meneghiniego dla armatora Arystotelesa Onassisa, a ten romans, po którym nastąpił jego ślub z Jacqueline Kennedy w 1968 roku, przez dekadę wypełniał gazety. Jej głos wcześnie podupadł; ostatnim przedstawieniem operowym była Tosca w Covent Garden w 1965 roku. W latach 1971–72 prowadziła kursy mistrzowskie w Juilliard School, w latach 1973–74 odbyła ostatnie tournée koncertowe i zmarła samotnie w swoim paryskim mieszkaniu 16 września 1977 roku, w wieku 53 lat. W 1979 roku jej prochy rozsypano nad Morzem Egejskim.

Callas nie miała najpiękniejszego głosu swoich czasów i dobrze o tym wiedziała. Miała za to ogromną skalę, technikę, która pozwalała jej śpiewać Brunhildę Wagnera i Elvirę Belliniego w tym samym tygodniu, jak zrobiła to w Wenecji w 1949 roku, a przede wszystkim dar grania głosem, tak że każda fraza coś znaczyła. Przywróciła do życia zapomniane opery z początku XIX wieku, Belliniego, Donizettiego i Cherubiniego, i pokazała, że są to dramaty, a nie tylko popisy wokalnych fajerwerków.

Jej koronną rolą była Νόρμα (Norma) Belliniego, druidzka kapłanka rozdarta między obowiązkiem a miłością, którą zaśpiewała około dziewięćdziesięciu razy; jej Tosca, nagrana w 1953 roku pod batutą Victora de Sabaty, wciąż jest wzorcowym nagraniem tej opery; jej Violetta w Traviacie Viscontiego w La Scali w 1955 roku i jej Λουτσία ντι Λάμερμουρ (Łucja z Lammermooru) uczyniły ze sceny szaleństwa studium rozpaczy, a nie ćwiczenie wokalne. Dla Greków wielkimi chwilami są dwa lata, kiedy śpiewała w starożytnym teatrze w Epidauros z Grecką Operą Narodową, Normę w 1960 roku i Μήδεια (Medeę) Cherubiniego w 1961 roku, rolę greckiej czarodziejki, którą uczyniła swoją. W 1969 roku zagrała Medeę raz jeszcze, bez śpiewu, w filmie Piera Paola Pasoliniego Medea, swojej jedynej roli kinowej. Jej nagrania dla EMI, dokonane głównie w Mediolanie w latach pięćdziesiątych, pozostają rdzeniem jej dziedzictwa.

Ateny odzyskały ją dla siebie. W 2023 roku miasto otworzyło Muzeum Marii Callas przy ulicy Mitropoleos, z jej sukniami, listami, nagraniami i fortepianem z jej paryskiego mieszkania, a miejski Teatr Olympia przy ulicy Akadimias, w którym śpiewała jako młoda kobieta, nosi dziś jej imię. Zwiedzającym pokazuje się sale konserwatorium, w których uczyła ją de Hidalgo, a teatr w Epidauros wciąż reklamuje swoje lata z Callas. Jej urodziny, 2 grudnia, przynoszą koncerty i hołdy, a jej imię nadaje się ulicom i szkołom muzycznym w całej Grecji. Dla uczącego się pierwszy krok jest prosty: posłuchać jej «Casta diva» z Normy albo jej Toski z 1953 roku, a potem obejrzeć film Pasoliniego, w którym grecka Medea przemierza krajobraz Kapadocji, nie śpiewając ani jednej nuty.

• W styczniu 1949 roku w Wenecji zaśpiewała Brunhildę w Walkirii Wagnera, a kilka dni później Elvirę w Purytanach Belliniego, dwie role, których prawie żadna sopranistka nie podejmuje w jednej karierze.
• Była skrajnie krótkowzroczna i ledwie widziała dyrygenta, dlatego uczyła się każdej partytury na pamięć.
• Jej jedyna rola filmowa, Medea Pasoliniego (1969), nie zawiera w ogóle śpiewu.
• Jej prochy rozsypano nad Morzem Egejskim w 1979 roku, dwa lata po jej śmierci w Paryżu.