Lorendzos Mawilis

Mawilis urodził się 6 września 1860 roku na Itace, gdzie jego ojciec był sędzią; rodzina hiszpańskiego pochodzenia osiadła na Korfu i to Korfu było jego domem. Dorastał w kręgu szkoły jońskiej, czyli heptanezyjskiej, korfiockiej tradycji wywodzącej się od Solomosa i podtrzymywanej przez Jakowosa Polilasa, który został jego mentorem. Po krótkim pobycie na Uniwersytecie Ateńskim wyjechał w 1878 roku do Niemiec i z przerwami spędził tam ponad dziesięć lat: Monachium, Erlangen, Fryburg; studiował filozofię, filologię klasyczną i indyjską, a w 1890 roku uzyskał doktorat w Erlangen. Nauczył się sanskrytu na tyle dobrze, że przekładał epizody z Mahabharaty, czytał Kanta i Schopenhauera i układał zadania szachowe publikowane w europejskich czasopismach szachowych.

Po powrocie na Korfu w latach 90. XIX wieku napisał większość swoich sonetów i żył jako uczony dżentelmen, lecz sprawa narodowa raz po raz odrywała go od biurka. W 1896 roku przyłączył się do powstania kreteńskiego przeciw Osmanom, a w wojnie 1897 roku walczył jako ochotnik w Epirze i został ranny w rękę. W 1910 roku wybrano go do Parlamentu Rewizyjnego jako posła z Korfu i tam w 1911 roku wygłosił mowę, dzięki której pamięta się go nie tylko jako poetę: bronił języka mówionego przed tymi, którzy nazywali go wulgarnym.

Gdy w październiku 1912 roku wybuchła pierwsza wojna bałkańska, pięćdziesięciodwuletni Mawilis znów zgłosił się na ochotnika, wstępując do korpusu garibaldyjskich czerwonych koszul walczącego w Epirze. 28 listopada 1912 roku został śmiertelnie ranny w bitwie pod Driskos, na wzgórzach nad Janiną. Jego ostatnie zapisane słowa brzmiały, że spodziewał się po tej wojnie wielu zaszczytów, ale nie zaszczytu śmierci za Grecję.

Mawilis jest sonecistą poezji greckiej. Przejął czternastowersową formę włoską, którą Wyspy Jońskie znały ze swoich weneckich stuleci, i nadał jej gęstość brzmienia i myśli, jakiej nikt wcześniej nie osiągnął po grecku: każdy rym jest naturalny, każdy wers waży, a ostatnia tercyna odwraca cały wiersz. Jego językiem jest bogata greka ludowa Korfu, z wyspiarskimi słowami i śmiałymi inwersjami, a tematy to tematy człowieka, który czytał Schopenhauera i patrzył na morze: spokój śmierci, piękno przyrody, ojczyzna, pamięć.

Najbardziej znane sonety to Λήθη (Zapomnienie), który zaczyna się od wersu znanego każdemu Grekowi, że zmarli są szczęśliwi, bo zapominają gorycz życia, i prosi żywych, by nie opłakiwali ich o zmierzchu; Ελιά (Oliwka), w którym rój pszczół gnieździ się w dziupli starej oliwki, a umierające drzewo znajduje pociechę w życiu, które nosi w sobie; Καλλιπάτειρα, o szlachetnie urodzonej mieszkance Rodos, która przebrana za trenera weszła na igrzyska olimpijskie, dostępne tylko dla mężczyzn, by zobaczyć, jak jej syn zostaje uwieńczony; Πατρίδα (Ojczyzna), napisany po powrocie z Niemiec; oraz Μούχρωμα (Zmierzch) i Έρμονες, nazwany od zatoki na zachodnim wybrzeżu Korfu. Pozostawił też przekłady: z sanskrytu, z Shelleya, z poetów niemieckich.

Jego mowa parlamentarna z 1911 roku należy do dzieła na równi z wierszami. W debacie nad tym, czy konstytucja ma ogłosić katharewusę, archaizujący język pisany, językiem urzędowym państwa, Mawilis oświadczył, że nie ma wulgarnego języka, są tylko wulgarni ludzie, i że wielu wulgarnych ludzi mówi katharewusą. To zdanie, wypowiedziane oficjalną greką parlamentu, do dziś pozostaje najsłynniejszym hasłem ruchu na rzecz języka ludowego.

Λήθη, Ελιά i Καλλιπάτειρα to stałe pozycje greckich szkolnych antologii, a «Καλότυχοι οι νεκροί που λησμονάνε» jest jednym z wersów, które Grecy najczęściej recytują na pogrzebach i uroczystościach żałobnych. Korfu czci go popiersiem i ulicą, ulice Μαβίλη istnieją w Atenach, Salonikach i wielu innych miastach, a plac Μαβίλη w centrum Aten to znane miejsce spotkań. W Driskos koło Janiny pomnik upamiętnia miejsce, w którym poległ. Jego mowę o języku cytuje się za każdym razem, gdy Grecy spierają się o poprawną i niepoprawną grekę. Uczący się może przeczytać na głos Λήθη, zaledwie czternaście wersów: liczy się brzmienie.

• Miał niemiecki doktorat z filozofii i czytał w sanskrycie, z którego przełożył greckim wierszem epizody Mahabharaty.
• Układał zadania szachowe publikowane w europejskich czasopismach szachowych, co jest rzadkim hobby jak na poetę.
• Walczył jako ochotnik w trzech wojnach, na Krecie w 1896 roku, w Epirze w 1897 i ponownie w 1912 roku, i zginął w ostatniej w wieku pięćdziesięciu dwóch lat.
• Cały jego dorobek poetycki to około pięćdziesięciu sonetów i garść innych wierszy, a jednak trzy lub cztery z nich są w każdej greckiej antologii szkolnej.