Manos Loizos

Manos Loizos werd op 22 oktober 1937 geboren in Alexandrië, Egypte, in een familie die uit Cyprus kwam. Zoals veel Egyptische Grieken groeide hij op tussen twee werelden, de kosmopolitische stad en de Griekse gemeenschap met haar scholen en kerken. In 1955 verhuisde hij naar Athene om te studeren, maar de muziek nam het over: hij speelde, leerde op eigen houtje en van vrienden, en deed allerlei baantjes terwijl hij zijn eerste liederen schreef. Hij nam deel aan de linkse jongerenbeweging van de jaren zestig en bleef zijn hele leven een overtuigd communist.

Zijn eerste platen verschenen in de jaren zestig, en tijdens de militaire dictatuur van 1967–1974 werden zijn liederen, die spraken over wegen, licht en vrijheid, in studentenkringen gezongen en stuitten ze vaak op de rode lijn van de censuur. Na de val van de junta in 1974 werd hij een van de geliefdste componisten van Griekenland. Hij werkte nauw samen met tekstschrijver Lefteris Papadopoulos en met zangeres Haris Alexiou, voor wie hij een heel album schreef, Τα τραγούδια της Χαρούλας (De liederen van Haroula, 1979), op teksten van Manolis Rasoulis, en hij zong ook zijn eigen liederen met een bescheiden, hese stem.

In 1982 kreeg hij een beroerte. Hij werd voor behandeling naar Moskou gebracht en stierf daar op 17 september 1982, 44 jaar oud. Zijn begrafenis in Athene werd een bijeenkomst van duizenden mensen die zijn liederen op straat zongen.

Loizos schreef twee soorten liederen en scheidde ze nooit. De politieke liederen spreken over strijd zonder leuzen: Ο δρόμος (De straat), op tekst van Kostoula Mitropoulou, voor het eerst uitgebracht in 1965 en opnieuw opgenomen op Τα τραγούδια του δρόμου (Liederen van de straat, 1974), vertelt over een woord dat met verf op een muur is geschreven, het woord vrijheid. Andere zijn teder, melancholisch of gewoon vrolijk: Καλημέρα ήλιε (Goedemorgen, zon, 1974), waarvoor hij zowel tekst als muziek schreef, begroet de dag met een eenvoudige, bijna kinderlijke melodie, en het album Τα τραγούδια μας (Onze liederen, 1976), op teksten van Fontas Ladis, gaf Giorgos Dalaras liederen over arbeiders en emigranten. In zijn laatste jaren zette hij de Γράμματα στην αγαπημένη (Brieven aan de geliefde) op muziek, gedichten die de Turkse dichter Nazim Hikmet in de gevangenis schreef, in de Griekse vertaling van Yannis Ritsos; de plaat verscheen in 1983, na zijn dood.

Zijn muziek staat tussen het op de bouzouki gebaseerde laïko-lied en de lichtere stijl met gitaar en piano van de 'nieuwe golf' van de jaren zestig. De melodieën bewegen in kleine stappen en zijn makkelijk te onthouden; de arrangementen zijn sober; de emotie komt van de woorden en de stem. Daarom gingen zijn liederen zo gemakkelijk van de platen naar de mond van gewone mensen, op demonstraties, in taverna's en rond de gitaar op zomeravonden. Zangers van elke generatie, van Haris Alexiou en Giorgos Dalaras tot jongere artiesten, nemen ze nog steeds op.

Vraag een groep Grieken om Loizos te zingen en iemand zet Καλημέρα ήλιε of Ο δρόμος in; de liederen zijn van iedereen. Begin met het beluisteren van de opnames van zijn liederen door Haris Alexiou en probeer dan de eerste regels van Ο δρόμος te zingen met de tekst voor je. Elke september, op de verjaardag van zijn dood, herdenken concerten en radioprogramma's hem, en zijn graf ligt op de Eerste Begraafplaats van Athene. Straten in verschillende steden in Griekenland en Cyprus dragen zijn naam. De oefening muziekwoordenschat op A2-niveau van de site is een goede metgezel bij zijn liederen.

• Hij werd in Egypte geboren in een familie uit Cyprus en wordt door de Grieken van beide landen als een van hen beschouwd.
• Hij stierf in Moskou, waar hij voor behandeling naartoe was gebracht, op slechts 44-jarige leeftijd.
• Hij zong veel van zijn eigen liederen met een stem die nooit geschoold was, en fans geven vaak de voorkeur aan zijn versies.
• Zijn liederen behoorden tot de meest gehoorde op demonstraties na de val van de junta in 1974.