Manto Mavroyenus

Manto Mavroyenus 1796'da, o zamanlar zengin bir Rum tüccar topluluğuna sahip Avusturya limanı olan Trieste'de doğdu. Babası Nikolaos Mavroyenis Mikonoslu bir tüccardı ve aile Fenerli soylularla akrabaydı. Manto, döneminin çok az Rum kızına nasip olan bir eğitim aldı: Antik Yunan tarihi ve felsefesi okudu, Fransızca ve İtalyanca öğrendi. Babasının ölümünden sonra aile Mikonos'a yerleşti.

Devrim 1821 baharında patlak verdiğinde Manto yaklaşık yirmi beş yaşındaydı. Mikonos'un ileri gelenlerini ayaklanmaya katılmaya ikna etti ve mirasını gemileri donatmak ve mürettebatlarına ödeme yapmak için kullandı. 1822'de Osmanlı kuvvetleri adaya çıkarma yapmaya çalıştığında, onları geri püskürten yerli erkeklere önderlik ettiği anlatılır. Ardından Mora'ya ve Eğriboz'a giderek savaşçı birliklerini finanse etti ve onlara eşlik etti; Batı Avrupa'daki kadınlara, özellikle Paris'tekilere, Yunan davasını desteklemelerini isteyen mektuplar yazdı. Bu yıllarda Devrim'in liderlerinden Dimitrios İpsilantis ile nişanlandı, ancak nişan bozuldu.

Bağımsızlıktan sonra yeni devletin ilk başkenti Nafplion'da yaşadı ve servetinden neredeyse hiçbir şey kalmadığı için hükümetten yardım istedi. Pek az şey aldı. Son yıllarını Paros'ta yoksul ve büyük ölçüde unutulmuş olarak geçirdi ve Temmuz 1848'de orada öldü.

Manto Mavroyenus kitap yazmadı, ünlü savaşlar da kazanmadı; yaptığı şey vermekti. Devrimler cesaret kadar paraya da ihtiyaç duyar ve 1821'de ne bir Yunan devleti ne bir hazine ne de düzenli bir ordu vardı. Gemiler özel kişilerce satın alınmalı, silahlandırılmalı ve mürettebatlandırılmalı, askerler de doyurulmalıydı. Manto, Mikonos'un en büyük miraslarından biri olan mirasını bu çabaya yatırdı ve savaşın sonunda neredeyse tamamını harcamıştı.

Üç şeyle hatırlanır. Birincisi, adasını Devrim'e kattı ve filosunun örgütlenmesine yardım etti. İkincisi, savaşlara bizzat katıldı: 1822'de Mikonos'a yapılan Osmanlı çıkarmasının püskürtülmesi, hayatını anlatan her metnin aktardığı olaydır; daha sonra anakarada silahlı adamlarla birlikte dolaştı. Üçüncüsü, yurt dışındaki kamuoyunun gücünü kavradı. Trieste'de eğitim görmüş, Avrupa dillerini akıcı konuşan biri olarak, filhelenizmin Fransa, Britanya ve Almanya'da yayıldığı bir dönemde Avrupalı kadınlara yazarak onların sempatisini ve desteğini istedi.

Ispetsiyeli Laskarina Bubulina ile birlikte, Yunan okul çocuklarının 1821'i öğrenirken ilk tanıdığı iki kadından biridir: servetlerini gemiye dönüştüren iki zengin adalı kadın. Hikâyesi aynı zamanda, kendisi için bedel ödeyenlere teşekkür etmekte geç kalan genç devlet hakkında sessiz bir derstir.

Mikonos'a gidin, onunla hemen karşılaşırsınız. Mikonos kasabasının limanının yanındaki meydana halk arasında Πλατεία Μαντώς (Manto Meydanı) denir ve bronz heykeli oradadır. Kasabadaki aile evi de ziyaretçilere gösterilir. Belli bir yaştaki Yunanlar, 2002'de avro gelene kadar tedavülde kalan iki drahmilik madeni paradaki yüzünü hatırlar. Atina'da, Pire'de ve başka pek çok kentte Μαντώς Μαυρογένους adını taşıyan sokaklar vardır; okullar onu her yıl Devrim'in ulusal bayramı olan 25 Mart civarında anar. Hayatı, başrolünde Jenny Karezi'nin oynadığı Yunan uzun metrajlı filmi Μαντώ Μαυρογένους (1971) ile birkaç roman ve biyografiye ilham verdi.

• Yunanistan'da değil, o zamanlar Avusturya İmparatorluğu'na bağlı olan Trieste'de doğdu.
• Fransızca ve İtalyanca konuşuyordu ve Yunanistan'a yardım istemek için Paris kadınlarına yazdı.
• Portresi Yunanistan'ın iki drahmilik madeni parasındaydı; Bubulina ise bir drahmilik paradaydı.
• Ege'nin en zengin kadınlarından biri olmasına rağmen 1848'de Paros adasında yoksul olarak öldü.