Laskarina Bouboulina

Bouboulina werd in mei 1771 geboren in een gevangenis in Constantinopel. Haar vader, Stavrianos Pinotsis, een zeekapitein van Hydra, had deelgenomen aan de mislukte Orlov-opstand van 1770 en zat daar vast; haar moeder Skevo was bij hem op bezoek toen de baby kwam. De vader stierf kort daarna, de moeder hertrouwde met een man van Spetses, en het meisje groeide op op dat kleine eiland voor de kust van de oostelijke Peloponnesos, toen een van de rijkste scheepvaartgemeenschappen van de Egeïsche Zee.

Ze trouwde twee keer, beide keren met een zeekapitein, en beide keren werd ze weduwe doordat haar man sneuvelde in gevechten met piraten. De tweede, Dimitrios Bouboulis, stierf in 1811 en liet haar een fortuin en verscheidene schepen na. Ze hield zijn naam, nam het bedrijf over en leidde het zelf, iets ongehoords voor een vrouw van haar tijd, en ze liet het groeien. Toen de Ottomaanse autoriteiten haar bezit probeerden te confisqueren, reisde ze naar Constantinopel en verwierf ze volgens de overlevering bescherming via de Russische ambassadeur. Rond 1820 liet ze op Spetses een groot korvet met achttien kanonnen bouwen, de Αγαμέμνων (Agamemnon), en ze zou zijn toegetreden tot de Filiki Etaireia, het geheime genootschap dat de revolutie voorbereidde.

Toen de Onafhankelijkheidsoorlog in maart 1821 uitbrak, zette ze haar schepen, haar geld en haar zonen in. In de burgertwisten van 1824–25 koos ze de kant van Theodoros Kolokotronis, wiens zoon Panos met haar dochter Eleni was getrouwd, en ze werd in ongenade naar Spetses teruggestuurd. Daar werd ze op 22 mei 1825 in haar eigen huis doodgeschoten tijdens een ruzie met de familie Koutsis, nadat haar zoon er met hun dochter vandoor was gegaan.

De oorlog van Bouboulina werd op zee uitgevochten. In maart 1821 hees ze in de haven van Spetses de vlag van de opstand op de Agamemnon, en met haar eigen kleine vloot nam ze deel aan de zeeblokkade van Nafplio, het sterkste Ottomaanse fort van de Peloponnesos, die de eilandbewoners meer dan een jaar volhielden tot de stad eind 1822 viel. Haar schepen deden ook mee aan het beleg van Monemvasia, dat zich in de zomer van 1821 overgaf. De oorlog kostte haar van meet af aan veel: haar oudste zoon, Yiannis Giannouzas, sneuvelde in 1821 bij gevechten nabij Argos.

In september 1821 was ze aanwezig bij de val van Tripolitsa, de Ottomaanse hoofdstad van de Peloponnesos, waar de Griekse troepen een groot deel van de bevolking afslachtten. De overlevering op Spetses wil dat ze de stad binnenreed en persoonlijk de vrouwen van het huishouden van de pasja tegen de slachting beschermde. Of elk detail nu klopt of niet, haar reputatie onder de strijders was echt: buitenlandse filhellenen die haar ontmoetten, schreven vol verbazing over haar, en haar portret door de in Denemarken geboren kunstenaar Adam Friedel, met hoofddoek en een streng, onbewogen gezicht, werd het beeld van de vrouwelijke strijder van de revolutie.

Ze betaalde alles zelf. Schepen, bemanningen, buskruit en voedsel voor de strijders slokten het grootste deel van haar fortuin op, en toen ze stierf had ze weinig meer over. Wat ze wel naliet was het voorbeeld: een Griekse vrouw die op haar vijftigste mannen op zee aanvoerde en gehoorzaamd werd.

Op Spetses is haar herenhuis boven de oude haven het Bouboulina-museum, beheerd door haar nakomelingen, met haar portret, wapens en meubels; een bronzen standbeeld van haar staat aan de waterkant van de Dapia, en elke september speelt het Armata-feest van het eiland de zeeslag van 1822 na door een schip in de baai te verbranden. Bijna elke Griekse stad heeft een Οδός Μπουμπουλίνας (Bouboulinastraat); die in Athene, naast het Nationaal Archeologisch Museum, is de bekendste. Haar gezicht stond van 1988 tot de euro op de munt van één drachme, en basisschoolkinderen verkleden zich als haar, hoofddoek en al, voor de parade van 25 maart. In 2018 gaf de Griekse marine haar postuum de rang van schout-bij-nacht. De naam is zelfs in de taal terechtgekomen: een gedurfde, gebiedende vrouw wordt «μια Μπουμπουλίνα» genoemd. In de film Μπουμπουλίνα uit 1959 speelde Irene Papas de hoofdrol.

• Ze werd geboren in een gevangenis in Constantinopel, waar haar moeder haar gevangen vader bezocht.
• Haar beide echtgenoten waren zeekapiteins die door piraten werden gedood; de tweede liet haar de schepen na en de naam waaronder ze beroemd werd.
• Ze voerde de oorlog op eigen kosten en gaf er het grootste deel van haar fortuin aan uit.
• Ze werd in 1825 doodgeschoten bij een familieruzie op Spetses, vier jaar voordat Griekenland onafhankelijk werd; in 2018 benoemde de Griekse marine haar tot schout-bij-nacht.