Foteini Velesiotou

Foteini Velesiotou (Fotini Velesiotou olarak da yazılır) 1958’de Teselya’daki Karditsa’da, dört çocuklu bir ailede doğdu. Babası kilise korolarında şarkı söyler, Bizans ve klasik müziği severdi; bu yüzden ilk müzik eğitimi evde çalınan ilahi kayıtlarından ve yerel bir korodan geldi. On sekiz yaşında, ilkokul öğretmeni yetiştiren Pedagoji Akademisi’nde okumak için Selanik’e taşındı. Orada 20. yüzyıl Yunanistan’ının kentli halk şarkıları olan rebetiko ve laïko ile tanıştı ve sesine eşlik etmek için kendi kendine birkaç gitar akoru öğrendi.

Yirmi yılı aşkın bir süre iki paralel hayat sürdü. Hafta içi Selanik çevresindeki ilkokullarda küçük çocuklara ders verdi; hafta sonları ise 1983’ten itibaren küçük bir toplulukla tavernalarda rebetiko söyledi ve daha çok arkadaşları ile müdavimler tarafından tanındı. 2015’teki bir röportajda, 2004’te emekli olmadan önce eğitimde 24 yıl çalıştığını söyledi. Aynı yıl, Michalis Nikoloudis ve Magda Papadaki’nin şarkılarından oluşan Γυναίκες (Kadınlar) albümünde söyleyerek ilk kaydını yaptı.

Dönüm noktası, besteci Giorgos Kazantzis’in Eleni Fotaki’nin sözleriyle yazdığı ve ilk kez 2008’de yayımlanan Μέλισσες (Arılar) şarkısı oldu. Şarkı radyo ve kulaktan kulağa yayıldı; sanatçı daha sonra bu beklenmedik başarının sakin hayatını nasıl altüst ettiğini anlattı. 2011’de Atina’ya taşındı; o zamandan beri tiyatrolarda, müzik mekânlarında ve festivallerde sahne alıyor, Giorgos Dalaras ve Eleonora Zouganeli gibi şarkıcılarla sahneyi paylaşıyor.

Velesiotou her şeyden önce bir yorumcudur: şarkılarını kendisi yazmaz, başkalarının müziğine onlarca yıl söylediği taverna repertuvarından beslenen doğrudan, neredeyse konuşur gibi bir yorum katar. Μέλισσες ilk olarak, Kazantzis’in şarkılarını birçok yorumcunun söylediği 2008 tarihli Ίσαλος γραμμή (Su hattı) albümünde çıktı. Bu başarı besteciyle bütün bir albüme yol açtı: Kasım 2011’de Selanik’te tanıtılan Τα παιδιά της άλλης όχθης (Öteki kıyının çocukları); bazı biyografiler albümü 2009’a tarihler. Albüm Manos Eleftheriou, Thomas Korovinis, Manolis Rasoulis ve başkalarının sözlerini bir araya getirir, baladlarla zeybek ve hasapiko gibi dans ritimleri arasında gezinir ve Μέλισσες’i ek parça olarak içerir.

Nisan 2015’te, Minos Matsas’ın müziği ve Eleni Fotaki’nin sözleriyle tek bir döngü olarak tasarlanmış sekiz şarkılık Είδα του τρελού τα κλάματα (Delinin gözyaşlarını gördüm) albümünü yayımladı. Eylül 2015’te Atina’daki Technopolis’te biletleri tükenen konseri, ertesi yıl çıkan çift canlı albüm Τα διαλεγμένα (Seçilmişler) oldu. Şubat 2019’da Minos EMI, çeşitli besteci ve söz yazarlarının yeni şarkılarını içeren Ένας κύκλος είναι όλα (Bir çember her şeydir) albümünü çıkardı. Sahnede bu kayıtları hâlâ rebetiko ve eski laïka ile harmanlıyor; yurt dışında da sahne aldı, plak şirketinin biyografisi 2014’te Reykjavik’te Vasilis Tsitsanis şarkılarından oluşan bir programdan söz ediyor.

Geç başlangıcı, onunla yapılan Yunanca röportajların tekrar eden bir konusudur ve müzik kariyerinin başka bir meslekten sonra gerçekten başlayabileceğini hatırlatır. Μέλισσες, Yunan şarkısına ayrılmış radyo programlarının vazgeçilmezlerinden biri oldu; o ise rebetiko, laïka ve kendi repertuvarıyla turnelerine devam ediyor. Öğrenenler için en iyi malzeme Yunanca röportajlarıdır: değişimden sade bir dille söz eder. 2018 tarihli Όπως ζούσα πριν, ζω και τώρα (Önceden nasıl yaşıyorsam şimdi de öyle yaşıyorum) sözünü okuyun ve geçmiş zamanın sürekliliğini anlatan ζούσα ile şimdiki zaman ζω arasındaki karşıtlığa dikkat edin. Sonra kendi iş hayatınız hakkında παλιά… αργότερα… τώρα… (eskiden… sonra… şimdi…) ile üç cümle yazın ve adı η μέλισσα (arı) kelimesinin çoğulu olan Μέλισσες’i dinleyin.

• İlk müzik okulu Bizans ilahisiydi: babası kilise korolarında söyler ve evde ilahi kayıtları çalardı.
• Selanik’te yerel takımlarda basketbol da oynadı.
• Μέλισσες ilk olarak kendi albümünde değil, Giorgos Kazantzis şarkılarından oluşan çok sanatçılı bir albümde çıktı.
• İlk plağını 2004’te, öğretmenlikten emekli olduğu yıl doldurdu.