Μυθολογία · Επίπεδο Β1
Ο Θάμυρις
Είπε ότι τραγουδάει καλύτερα από τις Μούσες. Δεν του πήραν τη ζωή — του πήραν το τραγούδι.
Στην Ιλιάδα υπάρχει ένας μακρύς κατάλογος με τα καράβια και τους τόπους της Ελλάδας. Κάπου στη μέση, ο Όμηρος αναφέρει ένα χωριό της Μεσσηνίας — και σταματάει για έξι στίχους να πει τι έγινε εκεί.
Ο Θάμυρις ήταν τραγουδιστής από τη Θράκη.
Γύριζε από τόπο σε τόπο με τη λύρα του και ήταν, λένε, τόσο καλός ώστε νικούσε σε κάθε αγώνα.
Περνώντας από τη Μεσσηνία, συνάντησε τις Μούσες στον δρόμο.
Και τους πρότεινε διαγωνισμό.
Είπε ότι θα νικήσει, ακόμα κι αν τραγουδήσουν και οι εννιά μαζί.
Έβαλαν και στοίχημα: αν κέρδιζε εκείνος, θα έπαιρνε ό,τι ζητούσε από τις θεές. Αν έχανε, θα του έπαιρναν ό,τι ήθελαν.
Ο Θάμυρις έχασε.
Οι Μούσες, γράφει ο Όμηρος, θύμωσαν και τον «ανάπηρο έκαναν». Του πήραν το θεϊκό τραγούδι και τον έκαναν να ξεχάσει πώς παίζει λύρα.
Άλλοι πρόσθεσαν αργότερα ότι τον τύφλωσαν κιόλας.
Η τιμωρία είναι το ενδιαφέρον σημείο.
Οι θεοί των Ελλήνων σκοτώνουν εύκολα. Στον Μαρσύα, που έκανε το ίδιο με τον Απόλλωνα, η ποινή ήταν φρικτή και γρήγορη.
Εδώ όχι.
Ο Θάμυρις έζησε. Απλώς δεν μπορούσε πια να κάνει το μόνο πράγμα που ήξερε.
Ο Πλάτωνας, στο τέλος της «Πολιτείας», τον βάζει να διαλέγει την επόμενή του ζωή ανάμεσα στις ψυχές. Και ο Θάμυρις διαλέγει να ξαναγεννηθεί ως αηδόνι.
Δηλαδή: να τραγουδάει πάλι, αλλά χωρίς να είναι άνθρωπος και χωρίς να το ξέρει.
Ο Σοφοκλής έγραψε γι' αυτόν τραγωδία που χάθηκε, και λένε ότι έπαιξε ο ίδιος τον ρόλο, παίζοντας κιθάρα επί σκηνής.
Ο Παυσανίας, οκτακόσια χρόνια μετά τον Όμηρο, γράφει ότι στη Μεσσηνία έδειχναν ακόμα το σημείο του δρόμου όπου έγινε ο αγώνας, και ότι το έλεγαν «Θαμύριδος λύρα».
Οι αρχαίοι το κρατούσαν ως το πιο ακριβές παράδειγμα τιμωρίας που έχουν οι μύθοι τους. Στον Θάμυρι δεν πρόσθεσαν τίποτα. Του αφαίρεσαν — και του αφαίρεσαν ακριβώς εκείνο που είχε βάλει ο ίδιος στο τραπέζι. Τίποτα λιγότερο, τίποτα παραπάνω.