Ο Δάμων και ο Φιντίας

Ο Φιντίας δεν ζήτησε χάρη.

Ζήτησε αναβολή.

Είπε ότι έχει σπίτι, οικογένεια και χρέη, και ότι χρειάζεται λίγες μέρες για να τα τακτοποιήσει πριν πεθάνει. Υποσχέθηκε ότι θα γυρίσει.

Ο Διονύσιος γέλασε. Κανένας καταδικασμένος δεν γυρίζει.

Και τότε προχώρησε μπροστά ένας φίλος του Φιντία, ο Δάμων.

Ήταν και οι δύο Πυθαγόρειοι — μαθητές μιας σχολής που έδινε στη φιλία την ίδια σημασία που άλλοι δίνουν στον νόμο.

Ο Δάμων πρότεινε κάτι απλό. Να μπει αυτός στη φυλακή. Αν ο Φιντίας δεν γυρίσει την ορισμένη μέρα, να τον σκοτώσουν στη θέση του.

Ο Διονύσιος δέχτηκε αμέσως — του φάνηκε το πιο ενδιαφέρον πείραμα που είχε δει.

Ο Φιντίας έφυγε. Ο Δάμων έμεινε δεμένος.

Οι μέρες περνούσαν. Στην πόλη όλοι μιλούσαν γι' αυτό.

Οι περισσότεροι θεωρούσαν τον Δάμωνα ανόητο. Πήγαιναν έξω από τη φυλακή και τον κορόιδευαν.

Εκείνος απαντούσε ήσυχα ότι δεν έχει καμία αμφιβολία.

Ήρθε η τελευταία μέρα. Ο Φιντίας δεν φαινόταν.

Έβγαλαν τον Δάμωνα έξω. Ήταν έτοιμος.

Και την τελευταία στιγμή, μέσα από το πλήθος, έτρεξε ο Φιντίας.

Είχε καθυστερήσει στον δρόμο και είχε φτάσει λαχανιασμένος, φοβούμενος ότι θα βρει τον φίλο του νεκρό.

Ζήτησε να πάρει τη θέση του, όπως είχαν συμφωνήσει.

Και τότε οι δύο άρχισαν να μαλώνουν μπροστά σε όλους — για το ποιος θα πεθάνει.

Ο Διόδωρος γράφει ότι το πλήθος έμεινε άφωνο, και ύστερα άρχισε να χειροκροτεί.

Ο Διονύσιος σηκώθηκε και έδωσε χάρη στον Φιντία.

Ύστερα ζήτησε από τους δύο κάτι που κανείς δεν το περίμενε: να τον δεχτούν ως τρίτο φίλο.

Εκείνοι αρνήθηκαν.

Την ιστορία τη λένε ο Κικέρωνας, ο Διόδωρος και ο Ιάμβλιχος, με μικρές διαφορές — και όλοι για τον ίδιο λόγο.

Δεν είναι ιστορία για δύο γενναίους. Είναι για έναν άνθρωπο με απόλυτη εξουσία, που μπορούσε να κάνει τα πάντα, και ανακάλυψε ότι υπάρχει κάτι το οποίο δεν μπορεί ούτε να αγοράσει ούτε να διατάξει.